Adhyaya 83
スータは、プラーナ文献の伝承に保存された古い奇瑞を語る。太陽王朝の王ヴェーヌ（Veṇu）は、礼拝と供犠（yajña）を妨げ、バラモンへの施与を没収し、弱き者を害し、盗賊を庇って正義を転倒させ、さらに自らを至上として崇拝させるという、執拗な不徳の王として描かれる。 その業の報いにより、王は重い癩病に苦しみ、王統も崩壊する。後継も支えも失って追放され、飢えと渇きのうちに独り彷徨う。やがて聖なるクシェートラ内のスパナークヤ（Supaṇākhya）プラーサーダ／寺院に辿り着き、疲弊し、意図せぬ断食の状態でそこで命を終える。 しかしその霊地の威力により、王は神々しい姿を得て天の車に乗り、シヴァ（Śiva）の界へ昇り、アプサラス、ガンダルヴァ、キンナラらに敬われる。パールヴァティー（Pārvatī）が「この新来者は誰で、いかなる行いがこの果をもたらしたのか」と問うと、シヴァは「吉祥なる聖所の内で命を捨てること—とりわけ prāyopaveśa（食を断って終わりを迎える）に似た状態—は、比類なき霊的福徳を与える」と説く。さらに、殿内で死ぬ虫・鳥・獣にまで救済が及ぶと語られ、この社が普遍の救いの場として示される。 これを聞いてパールヴァティーは驚嘆し、以後、解脱を願う求道者たちは遠方より信をもって prāyopaveśana を行い、最高の成就を得るという。章末は、この物語を Śrīhāṭakeśvara-kṣetra のマーハートミヤにおける「一切の罪を滅するもの」として結ぶ。
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । तत्राश्चर्यमभूत्पूर्वं यत्तद्ब्राह्मणसत्तमाः । अहं वः कीर्तयिष्यामि पुराणे यदुदाहृतम्
スータは言った。「その地で、ああ最勝のバラモンたちよ、かつて驚くべき出来事が起こった。プラーナに説かれるとおり、私は汝らにそれを語ろう。」
Verse 2
वेणुर्नाम महीपालः पुरासीत्सूर्यवंशजः । सदैव पापसंयुक्तो दुर्मेधाः कामपीडितः
昔、ヴェーヌという名の王がいた。太陽王統の出である。彼は常に罪にまみれ、知恵浅く、欲望に責め立てられていた。
Verse 3
शासनानि प्रदत्तानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । अन्यैः पार्थिवशार्दूलैस्तेन तानि हृतान्यलम्
彼は、他の獅子のごとき諸王が大徳のバラモンたちに授けた王家の施与を、厚顔にもことごとく奪い取った。
Verse 4
विध्वंसिताः स्त्रियो नैका विधवाश्च विशेषतः
多くの女たちが踏みにじられ、とりわけ寡婦たちは甚だしい苦しみを受けた。
Verse 5
देवताराधनं पूजां कर्तुं नैव ददाति सः । न च यज्ञं न होमं च स्वाध्यायं न च पापकृत्
彼は神々への礼拝と供養（プージャー）を行わせず、その罪人はヤジュニャもホーマも、またスヴァーディヤーヤ（聖典の誦習）さえも行わなかった。
Verse 6
प्रोवाचाथ जनान्सर्वान्मां पूजयत सर्वदा । न मामभ्यधिकोऽन्योऽस्ति देवो वा ब्राह्मणोऽपि वा
そして彼はすべての人々に言った。「常に私を崇拝せよ！私より優れた者はいない。神であれ、バラモンであれ。」
Verse 7
मया तुष्टेन सर्वेषां संपत्स्यति हृदि स्थितम् । इह लोकेष्वसंदिग्धं शुभं वा यदि वाऽशुभम्
「私が満足すれば、吉であれ凶であれ、人の心にある願いはこの世で必ず成就するであろう。」
Verse 9
तेन शस्त्रविहीनानां विश्वस्तानां वधः कृतः । संत्यक्ताः शरणं प्राप्ताः पुरुषा भयविह्वलाः
彼は武器を持たず信頼していた人々を虐殺した。恐怖と混乱に陥り、助けを求めてきた人々さえも見捨てられた。
Verse 10
अचौराः प्रगृहीताश्च चौराः संरक्षिताः सदा । साधवः क्लेशिता नित्यं तेषां संहरता धनम्
無実の者が捕らえられ、盗賊は常に守られていた。正義の人々は財産を没収され、絶えず苦しめられた。
Verse 11
न कृतं च व्रतं तेन श्रद्धापूतेन चेतसा । न दत्तं ब्राह्मणेभ्यश्च न च यष्टं कदाचन
信仰によって浄化されていない心で、彼は何の誓いも立てず、バラモンに何も施さず、決して犠牲を捧げなかった。
Verse 12
एवं तस्य नरेन्द्रस्य पापासक्तस्य नित्यशः । कुष्ठव्याधिरभूदुग्रो वंशोच्छेदश्च सद्द्विजाः
かくして、常に罪に執着していたその王には、恐るべき癩病が起こり、ああ善きブラーフマナたちよ、その家系もまた断たれた。
Verse 13
ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं पुत्रपौत्रविवर्जितम् । दायादाः सहसोपेता राज्यं जह्रुस्ततः परम्
その後、病にとらわれ、子も孫も持たぬ身となると、親族たちはたちまち集まり、王国を彼から奪い去った。
Verse 14
तं च निर्वासयामासुस्तस्माद्देशात्पदातिकम् । एकाकिनं परित्यक्तं सर्वैरपि सुहृद्गणैः
彼らはその国から彼を追放し、徒歩で去らせた。彼はただ独りとなり、友や好意ある者たちの一切にさえ見捨てられた。
Verse 15
सोऽपि सर्वैः परित्यक्तस्तेन पापेन कर्मणा । कलत्रैरपि चात्मीयैः स्मृत्वा पूर्वविचेष्टितम्
彼もまた、その罪深き行いゆえに万人から見捨てられた。かつての悪行を思い起こして、妻でさえ、身内の者たちでさえ彼を捨て去った。
Verse 16
एकाकी भ्रममाणोऽथ सोऽपि कष्टवशं गतः । क्षुत्तृष्णासुपरिश्रांतः क्षेत्रेऽत्रैव समागतः
やがて彼は独りさまよい、苦難の支配に沈んだ。飢えと渇きに疲れ果て、まさにこの聖なるクシェートラへと辿り着いた。
Verse 17
ततः प्रासादमासाद्य सुपर्णाख्यसमुद्भवम् । यावत्प्राप्तः परित्यक्तस्ताव त्प्राणैरुपोषितः
それから彼は、スパルナ―キャー（Suparṇākhyā）と呼ばれる地に現れ出た聖殿に到った。見捨てられながらも、まるで断食するかのように、命の息のみを残して耐え、ついに辿り着いた。
Verse 18
ततो दिव्यवपुर्भूत्वाविमानवरमाश्रितः । जगामशिवलोकं स दुर्लभं धार्मिकैरपि
その後、彼は天なる身を得て、最上のヴィマーナに乗り、義に生きる者でさえ得難いシヴァの世界へと赴いた。
Verse 19
सेव्यमानोप्सरोभिश्च स्तूयमानश्च किन्नरैः । गीयमानश्च गन्धर्वैः शिवपार्श्वे व्यवस्थितः
アプサラスに仕えられ、キンナラに讃えられ、ガンダルヴァに歌われつつ、彼はシヴァの御側に安住した。
Verse 20
अथ तं संनिधौ दृष्ट्वा गौरी पप्रच्छ सादरम् । कोऽयं देव समायातः सुकृती तव मन्दिरे । अनेन किं कृतं कर्म यत्प्राप्तोऽत्र विभूतिधृक्
そのとき、近くにいる彼を見たガウリーは、恭しく問うた。「大主よ、この御殿に来た功徳ある者は誰でしょう。いかなる業をなして、ここにてこの境地を得、神妙なる光輝を帯びているのですか。」
Verse 21
श्रीभगवानुवाच । एष पापसमाचारः सदाऽसीत्पृथिवीपतिः । वेणुसंज्ञो धरापृष्ठे कुष्ठव्याधिसमाकुलः
世尊は仰せになった。「この者は常に罪業に耽り、地上の王であった。名をヴェーヌといい、地上にあって癩病（クシュタ）に苦しめられていた。」
Verse 22
स संत्यक्तो निजैर्दारैः शत्रुवर्गेण धर्षितः । भ्रममाणः समायातः सुपर्णाख्यस्य मन्दिरे
自らの妻に捨てられ、敵の群れに責め立てられて、彼はさまよい歩き、ついにスパルṇākhyāと名づけられた聖殿に至った。
Verse 23
उपवासपरिश्रांतः सांनिध्यं मम यत्र च । सर्वप्राणैः परित्यक्तस्तस्मिन्नायतने शुभे
断食の疲れに打たれつつ、彼は我が臨在の宿る聖なる御所に至り、そしてその吉祥なる住処において命を捨てた――息はことごとく去った。
Verse 24
तत्प्रभावादिह प्राप्तः सत्यमेतन्म योदितम् । अन्योऽप्यनशनं कृत्वा प्राणान्यस्तत्र संत्यजेत्
その地の力そのものにより、果報はこの世においてさえ得られる――これこそ我が宣言した真実である。ほかの者であっても、アナーシャナ（断食）を行い、そこで命を捨てるなら、かの最上の境地に至る。
Verse 25
स सर्वाभ्यधिकां भूतिं प्राप्नुयाद्वरवर्णिनि । यानेतान्वीक्षसे देवि गणान्मे पार्श्वसंस्थितान्
麗しき肌の者よ、その人は万に勝る繁栄を得る。女神よ、そなたが我が傍らに立つのを見るこれらのガナ（gaṇa）こそ、その成就の証人である。
Verse 26
एतैस्तत्र कृतं सर्वैर्देवि प्रायोपवेशनम् । अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । प्रासादे तत्र निर्मुक्ताः प्राणैर्यांति ममांतिकम्
女神よ、これらは皆、かの地にてプラーヨーパヴェーシャ（prāyopaveśa―死に至るまでの断食の誓い）を行った。虫や蛾でさえ、家畜、鳥、野の獣も――その聖なる殿（プラーサーダ）にて息を放つなら――我がまさに臨在へと至る。
Verse 27
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पार्वती वाक्यं प्रोक्तं देवेन शम्भुना । विस्मयाविष्टहृदया साधु साध्विति साऽब्रवीत्
スータは語った。神シャンブ（シヴァ）の御言葉を聞いたパールヴァティーは、驚嘆に胸を満たし、「善きかな、善きかな」と言った。
Verse 28
ततःप्रभृति लोकेऽत्र पुरुषा मुक्तिमिच्छवः । दूरतोऽपि समभ्येत्य स्वान्प्राणांस्तत्र तत्यजुः
それ以来この世では、解脱を願う人々が遠方からもやって来て、そこで自らの命を捨てた。
Verse 29
प्रायोपवेशनं कृत्वा श्रद्धया परया युताः । गच्छन्ति च परां सिद्धिमपि पापपरायणाः
至上の信をもってプラーヨーパヴェーシャ（断食入滅の行）を行えば、罪に傾いていた者でさえ、最高の成就へと至る。
Verse 30
एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् । सुपर्णाख्यस्य माहात्म्यं यन्मया स्वपितुः श्रुतम्
以上すべてを汝らに語った。あらゆる罪を滅するもの、すなわちスパルナ―キャの大いなる功徳を、私は父より聞いたままに述べたのである。
Verse 83
इति श्रीस्कन्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सुपर्णाख्यमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः
かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』（エーカーシーティ・サーハスリー・サンヒター）第六ナ―ガラ・カンダの「シュリーハータケーシュヴァラ聖域功徳」における「スパルナ―キャの功徳の叙述」と題する第八十三章は終わる。