Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
कृमिपक्षिपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । तेऽपि तत्र मृता यांति शिवलोकमसंशयम्
Transliteration
kṛmipakṣipataṃgā ye paśavaḥ pakṣiṇo mṛgāḥ | te'pi tatra mṛtā yāṃti śivalokamasaṃśayam
Translation
虫、鳥、昆虫、家畜、家禽、野獣—それらもその地で死ねば、疑いなくシヴァの世界へ赴く。
Word by Word
कृमि-पक्षि-पतंगाःworms, birds, and insects
कृमि-पक्षि-पतंगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक) + पक्षिन् (प्रातिपदिक) + पतंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (copulative)
येwho/which
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
पशवःanimals
पशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्
पक्षिणःbirds
पक्षिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्
मृगाःdeer/wild animals
मृगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; संकेत-सर्वनाम (demonstrative)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle); ‘also/even’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
मृताःdead
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; √मृ (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle/क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्तृ-विशेषणम्
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्
शिव-लोकम्Śiva’s world
शिव-लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (Śiva’s world)
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative); ‘without doubt’
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A sacred waterbody/kshetra suffused with Śiva’s presence; diverse creatures—worms, insects, birds, cattle, wild animals—are shown within the sanctified boundary, with subtle ascent of their prāṇa toward a luminous Śivaloka above.
Characters & Entities
Ś
ŚivalokaT
TīrthaFAQs
The tīrtha’s sanctity is portrayed as universally compassionate—its grace extends beyond humans to all living beings.
The chapter’s Śaiva tīrtha in Nāgarakhaṇḍa, said to lead even non-human beings to Śivaloka.
None; the verse emphasizes the inherent salvific potency of the place.