Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं प्राय श्चित्तं वद प्रभो । निग्रहं च यथान्यायं येन पापं प्रयाति मे

Transliteration

asya pāpasya śuddhyarthaṃ prāya ścittaṃ vada prabho | nigrahaṃ ca yathānyāyaṃ yena pāpaṃ prayāti me

Translation

「この罪を清めるために、主よ、ふさわしいプラーヤシュチッタ（贖罪法）をお説きください。さらに、我が罪が去るよう、法にかなった相応の戒めと規律をもお定めください。」

Word by Word

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• पापस्य: of the sin
• पापस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• शुद्ध्यर्थम्: for purification
• शुद्ध्यर्थम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-तत्पुरुष (शुद्ध्यै अर्थः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; प्रयोजनार्थे

• प्रायश्चित्तम्: expiation
• प्रायश्चित्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राय (प्रातिपदिक) + चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (प्रायः चित्तम्/प्रायश्चित्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वद: tell/say
• वद: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• निग्रहम्: punishment/restraint
• निग्रहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नि-ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• यथान्यायम्: according to justice
• यथान्यायम्: Prakāra (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + न्याय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव (यथा न्यायम्), अव्यय (क्रियाविशेषण)

• येन: by which
• येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: subject of 'goes away')

• प्रयाति: goes away/departs
• प्रयाति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• मे: my/of me
• मे: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (6th/4th) एकवचन; एन्क्लिटिक रूप (मम/मह्यम्)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, hands folded, addresses Śiva with earnestness, asking for the correct prāyaścitta and the fitting discipline so that his sin may depart; devas remain attentive.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes acknowledging wrongdoing and accepting appropriate penance to restore purity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The request for prāyaścitta is part of the narrative that culminates in the renown of Rudraśiraḥ tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse asks for prāyaścitta and nigraha (disciplined restraint), which are then specified by Śiva in the following verse.