Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता भ्रममाणा इतस्ततः । भार्यास्तत्र मुनीनां ताः षण्णां षट्कृत्तिकाः शुभाः

Transliteration

etasminnaṃtare prāptā bhramamāṇā itastataḥ | bhāryāstatra munīnāṃ tāḥ ṣaṇṇāṃ ṣaṭkṛttikāḥ śubhāḥ

Translation

その折、あちらこちらとさまよい歩いていた吉祥なる六人のクリッティカー—六人の牟尼の妻たち—がそこへ到来した。

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: in the meantime
• अन्तरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: antara (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'in the interval/meanwhile'

• प्राप्ताः: arrived
• प्राप्ताः: Kriya (Main predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√आप् (धातु) + क्त (past participle)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having arrived'

• भ्रममाणाः: wandering
• भ्रममाणाः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √भ्रम् (धातु) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)
• Form: वर्तमान कृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'wandering'

• इतस्ततः: hither and thither
• इतस्ततः: Kriya-vishesana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: itas (अव्यय) + tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय-द्वन्द्व (समाहार/युगपत्) = indeclinable pair; अर्थे: 'from here and there'

• भार्याः: wives
• भार्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhāryā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक) = 'there'

• मुनीनाम्: of the sages
• मुनीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: muni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• ताः: those
• ताः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम; भार्याः इत्यस्य पुनरुक्ति/निर्देश

• षण्णाम्: of six
• षण्णाम्: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: ṣaṣ (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; संख्या-विशेषणम् (of six)

• षट्कृत्तिकाः: the six Kṛttikās
• षट्कृत्तिकाः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: षट् (संख्या) + कृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समासः (षट् कृत्तिकाः = the six Kṛttikās)

• शुभाः: auspicious
• शुभाः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: śubha (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षट्कृत्तिकाः इति विशेषणम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration; explicit speaker not stated in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śarastamba (Kṛttikā-sannidhi)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Six radiant women (Kṛttikās), auspicious and wandering, arrive at the reed-thicket; their presence feels like stars descending to earth, bringing maternal grace.

Characters & Entities

• Ṣaṭkṛttikāḥ (Six Kṛttikās)
• Six sages (unnamed here)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇas portray divine destiny unfolding through dharmic guardians—here, the Kṛttikās—who arrive at the crucial moment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha context is the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting; the verse itself highlights the arrival at that sanctified locale without naming it explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual prescription is stated in this verse.