Adhyaya 61

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । शर्मिष्ठातीर्थमित्युक्तं त्वया यच्च महामते । कथं जातं महाभाग किंप्रभावं तु तद्वद

聖仙たちは言った。「おお大いなる慧者よ、あなたは『シャルミシュター・ティールタ』と呼ばれる聖なる渡し場を語られた。幸いなる御方よ、それはいかにして生じ、いかなる霊験を具えるのか。どうかお説きください。」

Verse 2

सूत उवाच । आसीद्राजा वृकोनाम सोमवंश समुद्भवः । ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च सर्वलोकहिते रतः

スータは語った。「かつてヴリカという王がいた。月の王統（ソーマヴァンシャ）に生まれ、ブラーフマナを敬い、庇護を求める者の拠り所となり、あらゆる衆生の利益に常に励んでいた。」

Verse 3

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सर्वलक्षणसंपन्ना पतिव्रतपरायणा

王の妃は清らかな貞女（サードヴィー）で、命にも勝って愛された。あらゆる吉祥の相を具え、夫に尽くす貞節の法（パティヴラター）にひたすら帰依していた。

Verse 4

अथ तस्यां समुत्पन्ना प्राप्ते वयसि पश्चिमे । कन्यका दिवसे प्राप्ते सर्वशास्त्रविगर्हिते

やがて彼女が晩年に至ったとき、ひとりの娘が生まれた――しかも諸シャーストラがことごとく不吉として戒める日に。

Verse 5

तत आनीय विप्रान्स ज्योतिर्ज्ञानविचक्षणान् । पप्रच्छ कीदृशी कन्या ममेयं संभविष्यति

そこで王は、星辰の知と占星に通じたブラーフマナたちを招き、尋ねた。「このわが娘は、いかなる娘となるであろうか。」

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । या कन्या प्राप्नुयाज्जन्म चित्रासंस्थे दिवाकरे । चंद्रे वापि चतुर्दश्यां सा भवेद्विषकन्यका

バラモンたちは言った。「太陽がチトラー（Citrā）の宿にある時、あるいは月が十四日（チャトゥルダシー）にある時に生まれた娘は、『ヴィシャカンニャー（viṣakanyā）』—毒の乙女—と呼ばれる。」

Verse 7

यस्तस्याः प्रतिगृह्णाति पाणिं पार्थिवसत्तम । षण्मासाभ्यंतरे मृत्युं स प्राप्नोति नरो ध्रुवम्

「王の中の最勝者よ、彼女の手を取り妻として迎える男は、必ず六か月のうちに死を受ける。」

Verse 8

यस्मिन्सा जायते हर्म्ये षण्मासाभ्यंतरे च तत् । करोति विभवैर्हीनं धनदस्याप्यसंशयम्

「また、彼女が生まれた館そのものも、六か月のうちに繁栄を失い、富を奪われる—疑いなく、たとえ財宝の主クベーラの邸であっても。」

Verse 9

सेयं तव सुता राजन्यथोक्ता विष कन्यका । पैतृकं श्वाशुरीयं च हनिष्यति गृहद्वयम्

「王よ、このあなたの娘こそ、述べたとおりヴィシャカンニャーである。彼女は二つの家—父の家と婚家（舅姑の家）—を滅ぼすであろう。」

Verse 10

तस्मादिमां परित्यज्य सुखी भव नराधिप । श्रद्दधासि वचोऽस्माकं हित मुक्तं यदि प्रभो

「ゆえに、人々の主よ、彼女を捨てて安らかにあれ—王よ、もし我らが汝の益のために述べた言葉を信ずるならば。」

Verse 11

राजोवाच । त्यक्ष्यामि यदि नामैतां धारयिष्यामि वा गृहे । अन्यदेहोद्भवं कर्म फलिष्यति तथापि मे

王は言った。「彼女を捨てようと、我が家に留め置こうと、他の身（前世）より生じた業は、なお我に果報を結ぶであろう。」

Verse 12

शुभं वा यदि वा पापं न तु शक्यं प्ररक्षितुम् । तस्मात्कर्म पुरस्कृत्य नैव त्यक्ष्यामि कन्यकाम्

「善であれ悪であれ、真に防ぎ守ることはできぬ。ゆえに業を先に据え、この少女を捨てはしない。」

Verse 13

येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः । तेनतेनैव भूयः स प्राप्नोति सकलं फलम्

人がいかなる身をもっていかなる業をなすとも、その同じ身によって再び、必ずやその業の果報すべてを受け取る。

Verse 14

यस्यां यस्यामवस्थायां क्रियतेऽत्र शुभाशुभम् । तस्यां तस्यां ध्रुवं तस्य फलं तद्भुज्यते नरैः

この世でいかなる境遇において善悪をなすとも、その同じ境遇において、人は必ずその果を味わう。

Verse 15

न नश्यति पुराकर्म कृतं सर्वेंद्रियैरिह । अकृतं जायते नैव तस्मान्नास्ति भयं मम

過去の業は滅びない——ここで諸根を尽くしてなした行いは決して失われぬ。なされぬものは生じない。ゆえに我に恐れはない。

Verse 16

आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः

寿命と業と財と学知、そして死に至るまで——この五つは、身を受けた者がなお母胎にある時すでに定められ、形づくられる。

Verse 17

यथा वृक्षेषु वल्लीषु कुसुमानि फलानि च । स्वकालं नातिवर्तंते तद्वत्कर्म पुराकृतम्

樹や蔓の花と実が自らの季節を越えないように、昔に作した業もまた、その時が来てのみ熟す。

Verse 18

येनैव यद्यथा पूर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम् । स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

人が以前に善業・悪業をいかなる様に作したとしても、その果はまさにその様に、ただその人自身が常に受ける——自らに定められたとおりに。

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । तथैवं कोटिमध्यस्थं कर्तारं कर्म विन्दति

千の牛の中でも子牛が自らの母を見いだすように、業もまた作者を見いだす——たとえ彼が幾百万の中に立とうとも。

Verse 20

अन्यदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषो भुवि । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

この世において、他の身（他の生）で作された業を、力によっても知恵によっても、別のものへと変えることのできる者は誰もいない。

Verse 21

अन्यथा शास्त्रगर्भिण्या धिया धीरो महीयते । स्वामिवत्प्राक्कृतं कर्म विदधाति तदन्यथा

されど賢者は、シャーストラに根ざした理解ゆえに讃えられる。主のごとく、先に為したカルマの働きを転じ、別の道筋へと向け得るからである。

Verse 22

स्वकृतान्युपतिष्ठंति सुखदुःखानि देहिनाम् । हेतुभूतो हि यस्तेषां सोऽहंकारेण बध्यते

身をもつ者の楽と苦とは、自らの行為より生ずる。しかも「我が為す」としてそれらの因となる者は、我慢（アハンカーラ）によって縛られる。

Verse 23

सुशीघ्रमभिधावन्तं निजं कर्मानुधावति । शेते सह शयानेन तिष्ठन्तमनुतिष्ठति

人の自らのカルマは、きわめて速くその後を追う。彼が横たわれば共に横たわり、彼が立てば傍らに立つ。

Verse 25

येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा । नरः स बद्धो रज्ज्वेव बलात्तत्रैव नीयते

自らのカルマにより、楽であれ苦であれ受けるべき場所が定まるなら、その人は縄で縛られた者のように、力ずくでまさにそこへ連れ去られる。

Verse 26

प्रमाणं कर्मभूतानां सुखदुःखोपपादने । सावधानतया यच्च जाग्रतां स्वपतामपि

楽と苦を生じさせる決定の尺度は、まさにカルマである。それは人々に対し、目覚めていようと、たとえ眠っていようとも、寸分違わず働く。

Verse 27

तैलक्षये यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति । कर्मक्षये तथा जंतुर्निर्वाणमधिगच्छति

油が尽きれば灯火が消えるように、業が尽きれば身を受けた者もまた寂滅（涅槃）に至る。

Verse 28

न मन्त्रा न तपो दानं न तीर्थं न च संयमः । समर्था रक्षितुं जंतुं पीडितं पूर्वकर्मभिः

真言も、苦行も、布施も、聖地巡礼も、自己制御も、前業に苦しめられる衆生を守りきることはできない。

Verse 29

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । तथा कर्म च कर्ता च नात्र कार्या विचारणा

影と日差しが常に結び付いているように、業と行為者もまた結び付いている。ここに論ずべき余地はない。

Verse 30

अन्नपानानि जीर्यंति यत्र भक्ष्यं च भक्षितम् । तस्मिन्नेवोदरे गर्भः कथं नाम न जीर्यति

飲食や食べたものが消化されるその同じ腹の中で、同じ腹に宿る胎児がどうして消化されずにいられようか。

Verse 31

तस्मात्कर्मकृतं सर्वं देहिनामत्र जायते । शुभं वा यदि वा पापमिति मे निश्चयः सदा

ゆえに、この世で身を受けた者に起こる一切は業によって生じる。吉であれ罪であれ、これが我が常の確信である。

Verse 32

अरक्षितं तिष्ठति दैवरक्षितं सुरक्षितं दैवहतं विनश्यति । जीवत्यनाथोऽपि वने विसर्जितः कृतप्रयत्नोऽपि गृहे न जीवति

守りなきものも、運命に守られればなお存し、堅く守られたものも、運命に打たれれば滅びる。森に捨てられた孤児でさえ生き得るが、力を尽くして努める者が、家にあっても生きられぬことがある。

Verse 61

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विषकन्यकोत्पत्तिवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

かくして、『スカンダ・マハープラーナ』エーカーシーティサーハスリー・サンヒター所収、第六ナ―ガラ・カーンダの「シュリーハータケーシュヴァラ聖域マーハートミャ」における、「毒の乙女の起源の叙述」と名づけられた第六十一章は終わる。