Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 46›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

त्वं कीर्तिस्त्वं धृतिर्मेधा त्वं भक्तिस्त्वं प्रभा स्मृता । त्वं निद्रा त्वं क्षुधा कीर्तिः सर्वभूतनिवासिनी

Transliteration

tvaṃ kīrtistvaṃ dhṛtirmedhā tvaṃ bhaktistvaṃ prabhā smṛtā | tvaṃ nidrā tvaṃ kṣudhā kīrtiḥ sarvabhūtanivāsinī

Translation

汝は名声、汝は堅忍と知慧、汝は信愛にして、光輝として憶念される。汝は眠り、汝は飢え、汝は誉れ—一切衆生に内住する。

Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीयपुरुष-प्रयोगः; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative)
कीर्तिःfame, glory
कीर्तिः:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative/विशेष्य-रूपेण)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः
धृतिःsteadfastness, fortitude
धृतिः:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
मेधाintelligence
मेधा:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः
प्रभाradiance, splendor
प्रभा:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootप्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
स्मृताis called/remembered
स्मृता:
Kriyā (verbal predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; (अत्र ‘इति स्मृता’ = ‘is called/remembered’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः
निद्राsleep
निद्रा:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः
क्षुधाhunger
क्षुधा:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootक्षुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
कीर्तिःfame, glory
कीर्तिः:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
सर्वभूतनिवासिनीdwelling in all beings
सर्वभूतनिवासिनी:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + निवासिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; (सर्वेषु भूतेषु निवसति इति) षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष-समासार्थः
Speaker

Mahīpati (king) offering a stuti to Goddess Bhāratī/Sarasvatī

Visual Art Cues

Scene: A devotee recites a litany to the all-pervading Goddess, visualized as a luminous presence within every being—sleeping, waking, hungry, radiant—while the sacred landscape remains as a quiet backdrop.

Characters & Entities
D
Devī (Bhāratī/Sarasvatī)
K
Kīrti
D
Dhṛti
M
Medhā
B
Bhakti
P
Prabhā
N
Nidrā
K
Kṣudhā

FAQs

The Goddess is immanent as the powers and experiences that shape life—virtues, needs, and awareness within all beings.

Within the Nāgarakhaṇḍa Sarasvatī tīrtha māhātmya, the hymn links tīrtha worship to recognizing the Goddess everywhere.

No specific external rite is added here; the verse prescribes contemplative recognition of the Goddess as indwelling śakti.

←Previous Verse
Next Verse→