Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 246›Shloka 4
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

उमासहितमीशानं पंचवक्त्रं महाभुजम् । कर्पूरगौरदेहाभं सितभूतिविभूषितम्

Transliteration

umāsahitamīśānaṃ paṃcavaktraṃ mahābhujam | karpūragauradehābhaṃ sitabhūtivibhūṣitam

Translation

御方はウマーを伴うイーシャーナであり、五つの御顔と大いなる御腕を備える。身は樟脳のごとく白く輝き、白き聖灰（ヴィブーティ）をもって荘厳されている。

Word by Word
उमाUmā (Pārvatī)
उमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया? एकवचन (compound-member; in समास)
सहितम्accompanied (with)
सहितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; √सह् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
उमा-सहितम्accompanied by Umā
उमा-सहितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउमा (प्रातिपदिक) + सहित (कृदन्त; √सह् + क्त)
Formतत्पुरुष-समास (सह/सहित-सम्बन्धः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ईशानम् इति विशेषणम्
ईशानम्Īśāna (Śiva)
ईशानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या; प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (compound-member; in समास)
वक्त्रम्face, mouth
वक्त्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (compound-member; in समास)
पञ्च-वक्त्रम्five-faced
पञ्च-वक्त्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ईशानम् इति विशेषणम्
महāgreat
महā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeAdjective
Rootमहā (प्रातिपदिक)
Form(compound-member; in समास)
भुजम्arm
भुजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (compound-member; in समास)
महā-भुजम्mighty-armed
महā-भुजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहā (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ईशानम् इति विशेषणम्
कर्पूरcamphor
कर्पूर:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeNoun
Rootकर्पूर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; (compound-member; in समास)
गौरwhite, fair
गौर:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeAdjective
Rootगौर (प्रातिपदिक)
Form(compound-member; in समास)
देहbody
देह:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (compound-member; in समास)
आभम्having the appearance of
आभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘आभ’ = resembling/appearing like
कर्पूर-गौर-देह-आभम्whose body looks camphor-white
कर्पूर-गौर-देह-आभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर्पूर (प्रातिपदिक) + गौर (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (उपमान/सादृश्यार्थः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ईशानम् इति विशेषणम्
सितwhite
सित:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Form(compound-member; in समास)
भूतिsacred ash (vibhūti)
भूति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण-अङ्ग)
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; (compound-member; in समास)
विभूषितम्adorned
विभूषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविभूषित (कृदन्त; √भूष् (धातु) + वि + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
सित-भूति-विभूषितम्adorned with white sacred ash
सित-भूति-विभूषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक) + भूति (प्रातिपदिक) + विभूषित (कृदन्त; √भूष् + वि + क्त)
Formतत्पुरुष-समास (करण/साधनभावः: ‘भूत्या विभूषितः’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ईशानम् इति विशेषणम्
Speaker

Narrator (contextual; not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Umā stands close to Īśāna; Śiva appears five-faced, broad-armed, camphor-white radiance, body smeared with white ash; the pair emanate serene authority and grace.

Characters & Entities
Ś
Śiva (Īśāna)
U
Umā (Pārvatī)

FAQs

The Lord is to be revered as compassionate and complete—Śiva with Umā—whose pure radiance and sacred ash signify inner purity and renunciation.

The verse functions as dhyāna within a tīrtha-māhātmya chapter; it does not itself specify a named tīrtha.

Contemplation of Śiva’s pañcavaktra form with Umā, and the emblematic use/adoration of bhūti (sacred ash) in Śaiva practice.

←Previous Verse
Next Verse→