Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 237›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

नारद उवाच । किं व्रतं किं तपः प्रोक्तं ब्रह्मन्ब्रूहि सविस्तरम् । सुप्ते देवे मया कार्यं कृतं यच्च महाफलम्

Transliteration

nārada uvāca | kiṃ vrataṃ kiṃ tapaḥ proktaṃ brahmanbrūhi savistaram | supte deve mayā kāryaṃ kṛtaṃ yacca mahāphalam

Translation

ナーラダは言った。「いかなる誓戒（ヴラタ）と、いかなる苦行（タパス）が説かれているのですか。おおブラフマンよ、詳しくお語りください。主がヨーガの眠りに入っておられるとき、私は何を修すべきでしょうか――大いなる果報をもたらす行を。」

Word by Word
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (प्रश्न)
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object of inquiry/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (प्रश्न)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object of inquiry/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
प्रोक्तम्has been declared
प्रोक्तम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (व्रतं/तपः इत्यस्य)
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Imperative/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ); परस्मैपद; मध्यमपुरुष एकवचन
सwith
स:
Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस (उपसर्ग/अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गवत् (prefix-like: with)
विस्तरम्detail; elaboration
विस्तरम्:
Karma (Manner/object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (क्रियाविशेषणार्थे)
सुप्तेwhen (he) was asleep
सुप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु) → सुप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); सप्तमी एकवचन पुंलिङ्ग (देवे इत्यस्य विशेषण; सप्तमी-absolute)
देवेwhen the god (was)
देवे:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (सप्तमी-absolute)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया एकवचन
कार्यम्what should be done; duty
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) + यत् → कार्य (कृदन्त)
Formभूतव्य/कार्य-शब्द; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रियाफल)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (कार्यम् इत्यस्य)
यत्which
यत्:
Karma (Relative object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सम्बन्धक)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
महाफलम्great fruit/result
महाफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (यत् इत्यस्य विशेष्य)
Speaker

Nārada

Skanda Dialogue

Listener: Brahmā

Visual Art Cues

Scene: Nārada, with vīṇā and matted locks, respectfully questions Brahmā seated on a lotus; in the background, cosmic ocean imagery hints at Viṣṇu’s yoganidrā (Ananta-śayana) as the seasonal motif.

Characters & Entities
N
Nārada
B
Brahmā
D
Deva (Viṣṇu implied by context)

FAQs

Seek clarity on the right vow and austerity, especially for spiritually potent periods like Cāturmāsya.

No specific tīrtha is named in this verse; it introduces a vrata discussion within the Tīrthamāhātmya setting.

It asks for a prescription: what to do during the period described as “the Lord asleep” (supte deve), i.e., Cāturmāsya observances.

←Previous Verse
Next Verse→