Adhyaya 232

Verse 1

ऋषय ऊचुः । प्रसुप्ते देवदेवेशे शंखचक्रगदाधरे । यच्चान्यदपि कर्तव्यं नियमो व्रतमेव वा

聖仙たちは言った。「法螺貝・円盤・棍棒を持つ主、諸神の主が聖なる眠りに入られるとき、他に何をなすべきでしょうか。いかなる戒め、いかなる誓願を守るべきでしょうか。」

Verse 2

होमो वाथ जपो वाथ दानं वा तद्वदस्व नः । सूत उवाच । यः कश्चिन्नियमो विप्राः प्रसुप्ते गरुडध्वजे

「火供（ホーマ）でしょうか、真言誦持（ジャパ）でしょうか、それとも布施でしょうか。どうかお告げください。」スータは言った。「おおバラモンたちよ、ガルダの旗を掲げる主が聖なる眠りにある間に行ういかなる行も—」

Verse 3

अनंतफलदः स स्यादित्युवाच पितामहः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कश्चिद्बाह्यो विजानता

—それは無量の果報を与える、と祖父（ブラフマー）は説かれた。ゆえに賢者は、あらゆる努力をもって、目に見える形の外的な戒行を何かしら修すべきである。

Verse 4

नियमो वा जपो होमः स्वाध्यायो व्रतमेव वा । कर्तव्यं ब्राह्मणश्रेष्ठास्तुष्ट्यर्थं चक्रपाणिनः

戒めであれ、ジャパであれ、ホーマであれ、スヴァーディヤーヤ（ヴェーダの学習）であれ、あるいは誓願であれ——おお最勝のバラモンたちよ——円盤を持つ主チャクラパーニを満足させるために行うべきである。

Verse 5

चतुरो वार्षिकान्मासानेकभक्तेन यो नयेत् । वासुदेवं समुद्दिश्य स धनी जायते नरः

年の四か月を「一日一食」の行で過ごし、それをヴァースデーヴァに捧げる者は、その人は富裕に生まれ（あるいは富を得）る。

Verse 6

नक्षत्रैर्भोंजनं कुर्याद्यः प्रसुप्ते जनार्दने । स धनी रूपसंपन्नः सुमतिश्च प्रजायते

ジャナールダナが聖なる眠りにあるとき、ナクシャトラに従って食事の時を定める者は、富み、容姿に恵まれ、善き理解力を得る。

Verse 7

एकांतरोपवासैश्च यो नयेद्द्विजसत्तमाः । चतुरो वार्षिकान्मासान्वैकुंठे स सदा वसेत्

おお、二度生まれの中の最勝者よ。四か月のあいだ隔日で断食を行う者は、常にヴァイクンタに住まう。

Verse 8

षष्ठान्नकालभोजी स्याद्यः प्रसुप्ते जनार्दने । राजसूयाश्वमेधाभ्यां स कृत्स्नं फलमाप्नुयात्

ジャナールダナ（ヴィシュヌ）がヨーガの眠りにあるとき、日の六分の一の時（定められた正午の一食）のみ食を取る戒を守る者は、ラージャスーヤとアシュヴァメーダ両祭祀に等しい完全な功徳を得る。

Verse 9

त्रिरात्रोपोषितो यस्तु चतुर्मासान्सदा नयेत् । न स भूयोऽपि जायेत संसारेऽत्र कथंचन

しかし、三夜の断食を行い、その後に四か月の誓戒を正しく守り通す者は、この世の輪廻においていかなる形でも再び生まれないと言われる。

Verse 10

सायंप्रातः परो भूत्वा चतुर्मासान्सदा नयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य स फलं लभते नरः

夕べと暁のいずれにも清浄をいっそう高め、四か月の誓いを絶えず守る者は、アグニシュトーマ祭の果報を得る。

Verse 11

अयाचितं चरेद्यस्तु प्रसुप्ते मधुसूदने । न विच्छेदो भवेत्तस्य कदाचित्सह बंधुभिः

マドゥスーダナ（ヴィシュヌ）がヨーガの眠りにあるとき、乞わずして得たものにて生きる者は、いついかなる時も親族と離別することがない。

Verse 12

तैलाभ्यंगं च यो जह्याद्घृताभ्यंगं विशेषतः । चतुरो वार्षिकान्मासान्स स्वर्गे भोगभाग्भवेत्

一年の四か月（チャートゥルマーシャ）において、油の塗布を捨て、とりわけギーの塗油を断つ者は、スヴァルガにて天上の享楽を分かち受ける。

Verse 13

ब्रह्मचर्येण यो मासांश्चतुरोऽपि नयेन्नरः । विमानवरमारूढः स स्वर्गे स्वेच्छया वसेत्

四か月をも梵行（ブラフマチャリヤ）の清浄なる修行にて過ごす者は、勝れた天のヴィマーナに乗り、意のままに天界に住する。

Verse 14

यः स्नानं चतुरो मासान्कुरुते तैलवर्जितम् । मधुमांसपरित्यागी स भवेन्मुक्तिभाक्सदा

四か月のあいだ油を用いずに沐浴し、蜜と肉を捨てる者は、常にムクティ（解脱）を受ける者となる。

Verse 16

न स पापेन लिप्येत संवत्सरकृते पुनः । एतत्प्राह द्विजश्रेष्ठा मनुः स्वायंभुवो वचः

おお、最勝の再生者よ、彼は一年を経てもなお再び罪に染まることはない。これはスヴァーヤンブヴァ・マヌの説き示した教えである。

Verse 17

शाके संक्रमते ब्रह्मा श्रावणे मासि संस्थिते । दध्नि भाद्रपदे विष्णुः क्षीरे चाश्वयुजे हरः

シュラーヴァナ月（Śrāvaṇa）には、ブラフマーが葉菜に「入る」と説かれ、バードラパダ月（Bhādrapada）には、ヴィシュヌが凝乳（ヨーグルト）に宿る。さらにアーシュヴァユジャ月（Āśvayuja）には、ハラ（シヴァ）が乳に住まう。

Verse 18

वर्जयेच्छ्रावणे शाकं दधि भाद्रपदे च यः । क्षीरमाश्वयुजे मासि कार्तिके च सदामिषम्

ゆえに、シュラーヴァナ月には葉菜を、バードラパダ月には凝乳を、アーシュヴァユジャ月には乳を避けよ。さらにカールッティカ月（Kārttika）には、肉食をことごとく断つべし。

Verse 19

यः कांस्यं वर्जयेन्मर्त्यः प्रसुप्ते गरुडध्वजे । स फलं प्राप्नुयात्कृत्स्नं वाजपेयातिरात्रयोः

ガルダを旗印とする主ヴィシュヌが聖なる眠りに入られたとき、カーンスヤ（kāṃsya・鐘の合金）の使用を慎んだ者は、ヴァージャペーヤ祭とアティラートラ祭の功徳を余すところなく得る。

Verse 20

अक्षारलवणाशी च यो भवेद्ब्राह्मणोत्तमः । तस्यापि सकलाः पूर्ताः प्रभवंति सदा ततः

また、アルカリ性や塩辛い食を断って生きる最勝のバラモンも、その戒めによって、「プールタ」（pūrta）と呼ばれる功徳行の果報をことごとく得て、常にその功徳が彼に現れる。

Verse 21

यो होमं चतुरो मासान्प्रकरोति तिलाक्षतैः । स्वाहांतैर्वैष्णवैर्मंत्रैर्न स रोगेण युज्यते

四か月のあいだ、胡麻とアクシャタ（欠けぬ米）をもって、語尾に「スヴァーハー（svāhā）」を添えるヴァイシュナヴァの真言により火供（ホーマ）を修する者は、病に悩まされない。

Verse 22

यो जपेत्पौरुषं सूक्तं स्नात्वा विष्णोः स्थितोऽग्रतः । मतिस्तस्य विवर्धेत शुक्लपक्षे यथोडुराट्

沐浴ののち、ヴィシュヌ神の御前に立ち「パウルシャ・スークタ」を誦する者は、その理解が絶えず増し、白分（明るい半月）に月が満ちてゆくようである。

Verse 23

शतमष्टोत्तरं यावत्फलहस्तः प्रदक्षिणाम् । करोति विष्णोर्मौनेन न स पापेन लिप्यते

果実を手にし、沈黙を守ってヴィシュヌ神を百八回右繞（プラダクシナー）するかぎり、その者は罪に染まらない。

Verse 24

मिष्टान्नं ब्राह्मणेंद्राणां यो ददाति स्वशक्तितः । विशेषात्कार्तिके मासि सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

力に応じて、殊勝なるバラモンたちに甘美な食を施す者は—とりわけカールティカ月に—アグニシュトーマ祭の果報を得る。

Verse 25

यः स्वाध्यायं चतुर्वेदैर्विष्णोरायतने चरेत् । चतुरो वार्षिकान्मासान्स विद्वान्सर्वदा भवेत्

毎年四か月のあいだ、ヴィシュヌ神の聖域にて四ヴェーダのスヴァーディヤーヤ（自誦自習）を行う者は、常に学識ある者となる。

Verse 26

नृत्यगीतादिकं यश्च कुर्याद्विष्णोः सदा गृहे । अप्सरसोऽस्य कुर्वंति पुरतः स्वर्गतस्य च

常にヴィシュヌ神の御殿にて舞と歌などを奉ずる者には、天界に赴いた後でさえ、アプサラスたちがその前に侍る。

Verse 27

यस्तु रात्रिदिनं विप्रो नृत्यगीतादिकं ददेत् । चतुरो वार्षिकान्मासान्स गन्धर्वत्वमाप्नुयात्

しかし、昼夜を分かたず舞踊や歌などを、毎年四か月にわたり施すバラモンは、ガンダルヴァの位に到達する。

Verse 28

एते च नियमाः सर्वे शक्यंते यदि भो द्विजाः । कर्तुं च चतुरो मासानेकस्मिन्वाऽपि कार्त्तिके

おお、二度生まれの者たちよ、これらすべての戒めが実行できるなら、四か月にわたり修すべし。あるいは少なくとも、カルティカ月の一か月だけでもよい。

Verse 29

तथापि चैव कर्तव्यं लोकद्वयमभीप्सता । कार्तिक्यां ब्राह्मणश्रेष्ठा वैष्णवैः पुरुषैरिह

それでもなお、ああ最勝のバラモンよ、両界における成就を願うヴァイシュナヴァの人々は、このカルティカ月にここで必ずこの行を修すべきである。

Verse 30

कांस्यं मांसं क्षुरं क्षौद्रं पुनर्भोजनमैथुने । कार्तिके वर्जयेद्यस्तु य एतान्ब्राह्मणः सदा

カルティカ月の間つねに、青銅器（kāṃsya）、肉、剃毛、蜂蜜、食後の再食、そして交合を避けるバラモン—その者こそ、定められた戒律を真に守る。

Verse 31

पूर्वोक्तानां तु सर्वेषां नियमानां फलं लभेत्

かくして、先に説かれたすべての戒めの果報を得る。

Verse 32

अथ यः कार्तिके मासि प्रासादस्योपरि द्विजाः । जलशाय्याख्यदेवस्य कलशे दीपकं ददेत् । पूर्वोक्तनियमानां च स षण्णां फलभाग्भवेत्

今や、ああ二度生まれの者たちよ。カールティカ月に、「ジャラシャーイー」と称される神の寺院の頂にあるカラシャ（宝瓶）へ灯明を捧げ置く者は、先に説かれた六つの戒行の果報に与る。

Verse 33

यद्यदिष्टतमं किंचि त्सुप्राप्यं चैव यद्भवेत् । नियमस्तस्य कर्तव्यश्चातुर्मास्ये शुभार्थिभिः

人が最も切に望むもの、また得難きものが何であれ、吉祥なる善を求める者は、それを得るためにチャートゥルマーシャ（Cāturmāsya）の期間、相応の戒行を修すべきである。

Verse 34

नियमे च कृते दद्याद्ब्राह्मणाय तदेव हि । नियमस्तु कृतो यस्य स्वशक्त्या स्यात्फलं ततः

戒行を成し終えたなら、誓願した供物をまことにバラモンへ施すべきである。果報は、各人が自らの力に応じて修した戒行のほどに随って現れる。

Verse 35

यो विना नियमं मर्त्यो व्रतं वा जाप्यमेव वा । चतुर्मासान्नयेन्मूर्खो जीवन्नपि मृतो हि सः

戒めなく、ヴラタ（誓戒）もなく、ジャパ（真言誦持）すらなくして四つの聖なる月を過ごす愚かな人は、生きていてもまことに死せるに等しい。

Verse 36

यथा काक यवाः प्रोक्ता यथारण्यास्तिलोद्भवाः । नाममात्रप्रसिद्धाश्च तथा ते मानवा भुवि

「烏の大麦」と言われ、また森に生ずる野生の胡麻が名ばかり知られるように、この世のそのような人々もまた、名声は名のみで、まことの実質を欠く。

Verse 37

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यो यत्नेन कार्तिके । एकोऽपि नियमः कश्चित्सुसूक्ष्मोऽपि द्विजोत्तमाः

それゆえ、最勝の二度生まれよ、あらゆる努力を尽くして—とりわけカールティカ月に—たとえ極めて微細であっても、ただ一つの戒・規律を守るべきである。

Verse 38

एतद्वः सर्वमाख्यातं चातुर्मासीसमुद्भवम् । व्रतानां नियमानां च माहात्म्यं विस्तराद्द्विजाः

かくして二度生まれの者たちよ、チャートゥルマーシャに関わって起こる誓戒（ヴラタ）と規律（ニヤマ）の大いなる功徳を、余すところなく詳説した。

Verse 39

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं पठेद्वापि समाहितः । चातुर्मासी कृतात्पापात्सोऽपि मुक्तिमवाप्नुयात्

これを日々聴聞し、あるいは心を統一して誦する者は、チャートゥルマーシャの期間に犯した罪さえも離れ、解脱（モークシャ）を得る。

Verse 232

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यव्रतनियमवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरद्विशतमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌のサンヒター—第六巻ナ―ガラ・カーンダ、ハータケーシュヴァラ聖域のマーハートミャ、名を「ジャラシャーイユ」という物語における、「チャートゥルマーシャ誓戒の規則の叙述」と題する第232章はここに終わる。