Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
सर्वैरंतःपुरैः सार्धं दुःखशोकसमन्वितः । इन्द्रोऽपि प्राप्तवान्राज्यं तदा निहत कंटकम्
Transliteration
sarvairaṃtaḥpuraiḥ sārdhaṃ duḥkhaśokasamanvitaḥ | indro'pi prāptavānrājyaṃ tadā nihata kaṃṭakam
Translation
内宮のすべてと家人を伴い、憂いと悲嘆に満ちながらも、インドラはその時、「棘」すなわち禍いが滅ぼされたのち、王権を再び得た。
Word by Word
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Karana/Association (करण/सह)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण
अन्तःपुरैःwith the inner apartments / households
अन्तःपुरैः:
Karana/Association (करण/सह)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘अन्तः’ (अव्यय) + ‘पुर’ इति तत्पुरुष
सार्धम्together with
सार्धम्:
Saha (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक अव्यय (adverb/preposition)
दुःख-शोक-समन्वितःendowed with sorrow and grief
दुःख-शोक-समन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख + शोक + समन्वित (कृदन्त; √अन्वि/√इ (धातु) + सम् उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘दुःखशोकैः समन्वितः’ (तृतीया-तत्पुरुष)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also/even’
प्राप्तवान्obtained
प्राप्तवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्राप् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय ‘क्तवतुँ’ (परस्मैपदी), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकालार्थे (perfective past)
राज्यम्kingdom / sovereignty
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
निहत-कण्टकम्with the thorn (obstacle) removed
निहत-कण्टकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिहत (कृदन्त; √हन् (धातु) + नि उपसर्ग) + कण्टक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘निहतः कण्टकः यस्य तत्’—राज्यस्य विशेषणम्
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator; within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya context)
Skanda Dialogue
Listener: dvijottamāḥ
Visual Art Cues
Scene: Indra returns to his throne, yet the inner quarters remain heavy with grief; the menace is gone, but the palace bears the emotional residue of crisis.
Characters & Entities
I
IndraFAQs
Dharma’s restoration may follow suffering, yet the removal of oppression enables rightful order to return.
No specific tīrtha is named in this verse; it continues the Māhātmya storyline.
None in this verse.