Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

Devanagari script

सूर्यवारेण यो मर्त्यस्तस्य कृत्वा ण्दक्षिणाम् । नमस्करोति सद्भक्त्या सोऽपि रोगैः प्रमुच्यते

Transliteration

sūryavāreṇa yo martyastasya kṛtvā ṇdakṣiṇām | namaskaroti sadbhaktyā so'pi rogaiḥ pramucyate

Translation

日曜日に右繞礼を行い、真実の信愛をもって礼拝する者は、彼もまた諸々の病から解き放たれる。

Word by Word

• सूर्यवारेण: on Sunday
• सूर्यवारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सूर्यवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; समासः—सूर्यस्य वारः इति षष्ठी-तत्पुरुषः (Sunday)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• मर्त्यः: a mortal man
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्य: of him / for him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन

• कृत्वा: having made/given
• कृत्वा: Kriya (Gerundial action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having done/made’

• दक्षिणाम्: a gift/fee (dakṣiṇā)
• दक्षिणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Object), एकवचन

• नमस्करोति: salutes / pays homage
• नमस्करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नमस्√कृ (धातु-समासित क्रिया)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सद्भक्त्या: with true devotion
• सद्भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सद्भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; समासः—सत् + भक्ति (good/devout devotion) कर्मधारयः

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), ‘also/even’

• रोगैः: from diseases
• रोगैः: Apadana (Ablative sense/अपादान)
• Type: Noun
• Root: रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (अपादान/Instrumental used with passive), बहुवचन

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र√मुच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is released’

Speaker

Unnamed Purāṇic narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: General 'mortal' addressed within the king-directed discourse

Visual Art Cues

Scene: A Sunday morning temple scene: devotees in a line circumambulate and then bow deeply before Sūrya; a sick person is shown recovering, supported by family.

Characters & Entities

• Sūryavāra (Sunday)
• Pradakṣiṇā
• Namaskāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Simple acts—circumambulation and heartfelt reverence—become powerful when done with sincere bhakti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The rite is part of the chapter’s praise of worship at Hāṭakeśvara-kṣetra’s Mārtaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

On Sunday, do pradakṣiṇā of the Sun-deity and offer namaskāra with true devotion to gain freedom from disease.