Adhyaya 195

Verse 1

ऋषय ऊचुः । शूद्री च ब्राह्मणी चापि ये त्वया परिकीर्तिते । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तीर्थद्वयमनुत्तमम्

仙人たちは言った。「あなたが語られたシュードリー・ティールタとブラーフマニー・ティールタ――ハータケーシュヴァラの聖域にある、この比類なき二つの聖なる渡し場は……」

Verse 2

तत्कथं तत्र संजातं केन वा तद्विनिर्मितम् । एतच्च सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामते

「それはいかにしてそこに生じ、また誰によって建立されたのですか。大いなる思慮の方よ、すべてを詳しくお説きください。」

Verse 3

पादुकाभ्यां समुत्पत्तिः श्रुताऽस्माभिः पुरा तव । वद तच्चापि माहात्म्यं ताभ्यां चैव समुद्भवम्

「以前、二つのパードゥカーに関わる起源があると、あなたから聞きました。どうかその偉大な功徳と、そこから生じたものをもお語りください。」

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीन्नागरो विप्रश्छांदोग्य इति विश्रुतः । यस्याऽन्वयेऽपि विप्रेन्द्राश्छान्दोग्या इति विश्रुताः

スータは語った。「昔、ナーガラのバラモンで、チャンドーギャと名高い者がいた。その系譜に連なる最上のバラモンたちでさえ、『チャンドーギャ』の名で知られていた。」

Verse 5

सामवेदविदस्तस्य गृहस्थाश्रमधर्मिणः । पश्चिमे वयसि प्राप्ते कन्या जाता सुशोभना

「彼はサーマ・ヴェーダに通じ、家住期（グリハスタ）の務めを誠実に守っていた。やがて晩年に至り、ひとりの輝くように美しい娘が生まれた。」

Verse 6

सर्वैरपि गुणैर्युक्ता सर्वलक्षण लक्षिता । सप्तरक्ता त्रिगंभीरा पञ्चसूक्ष्माऽबृहत्कटिः

「彼女はあらゆる徳を具え、吉祥なる優れた相をことごとく備えていた――七つの『赤き美』、三つの気高い深み、五つの繊細な特徴、そして広からぬくびれを有していた。」

Verse 7

पद्मपत्रविशालाक्षी लंबकेशी सुशोभना । बिंबोष्ठी ह्रस्वलोमा च पूर्णचन्द्रसमप्रभा

「その眼は蓮の花弁のように大きく、髪は長く流れ、輝く美しさを備えていた――唇はビンバの実のごとく、身には細く短い産毛があり、その光彩は満月に等しかった。」

Verse 8

तस्या नाम पिता चक्रे ब्राह्मणीति द्विजोत्तमाः । यस्मात्सा ब्राह्मणैर्दत्ता मण्डपान्ते सुपूजितैः

その父は彼女に『ブラーフマニー』と名づけた。おお、最勝の二度生まれの者たちよ。しかもそれは、礼拝を受けて尊ばれるバラモンたちが、マンダパ（堂）内において彼女を授けたからである。

Verse 9

पश्चिमे वयसि प्राप्ते अपत्यरहितस्य च । ववृधे सा च तन्वङ्गी चन्द्रलेखा यथा तथा

彼が晩年に至り、なお子を得ぬままにあったとき、彼女――しなやかな肢体の乙女――は、かすかな月光の筋のように育ち栄えた。

Verse 10

शुक्लपक्षे तु संप्राप्ते जनलोचनतुष्टिदा । यस्मिन्नहनि संजाता छान्दोग्यस्य महात्मनः । आनर्ताधिपतेस्तस्मिंस्तादृग्रूपा सुताऽभवत्

白月の半月が訪れると、万人の眼を喜ばせる彼女は、その日にこそ大心のチャーンドーギャに生まれ、またアーナルタの君にも、かくも驚くべき美貌の娘が授かった。

Verse 11

यस्याः कायप्रभौघेण सर्वं तत्सूतिकागृहम् । निशागमेऽपि संजातं रत्नौघैरिव सुप्रभम् । ततस्तस्याः पिता नाम चक्रे रत्नवतीति च

彼女の身より溢れる光明の奔流によって、産室は夜が訪れてもなお、宝玉の山に照らされたかのように燦然と輝いた。ゆえに父は彼女に「ラトナヴァティー（Ratnavatī）」の名をも授けた。

Verse 12

अथ सख्यं समापन्ना ब्राह्मण्या सह सा शुभा । नैरन्तर्येण ताभ्यां च वियोगो नैव जायते

やがてその吉祥なる少女はブラーフマニーと友誼を結び、二人は絶えず共にあったため、別離が生じることは決してなかった。

Verse 13

एकाशनं तथा शय्या एकान्नेन च भोजनम् । अष्टमेऽब्दे च संजाते पिता तस्या द्विजोत्तमाः

二人は同じ座に坐し、同じ床に眠り、同じ食を分かち合った。やがて彼女が八歳となると、父は――おお、二度生まれの最勝者よ――その将来を思い巡らし始めた。

Verse 14

विवाहं चिन्तयामास प्रदानाय वरे तथा । सा ज्ञात्वा चेष्टितं तस्य पितुर्दुःखसमन्विता

父は彼女の婚儀を思い、ふさわしい花婿に授けようと考え始めた。父の意図を知った彼女は、悲しみに満たされた。

Verse 15

सख्या वियोगभीता च प्रोचे रत्नवती तदा । अश्रुपूर्णेक्षणा दीना बाष्पगद्गदया गिरा

そのとき、友との別離を恐れたラトナヴァティーは語り出した。涙に満ちた眼でうなだれ、すすり泣きに声を詰まらせながら。

Verse 16

सखि तातो विवाहं मे प्रकरिष्यति सांप्रतम् । विवाहितायाश्च सख्यं न भविष्यति कर्हिचित्

彼女は言った。「友よ、父はいままさに私の婚儀を整えている。ひとたび嫁げば、私たちの友情は二度と以前のままではいられない。」

Verse 17

वज्रपातोपमं वाक्यं तस्याः श्रुत्वा सखी च सा । रुरोद कण्ठमाश्लिष्य स्नेहव्याकुलितेन्द्रिया

その言葉を雷撃のように聞いて、友は彼女の首に抱きつき、情に心乱れて泣き崩れた。

Verse 18

अथ तद्रुदितं श्रुत्वा माता तस्या मृगावती । ससंभ्रमा समागत्य वाक्यमेतदुवाच ह

その泣き声を聞いて、母ムリガーヴァティーはあわてて駆け寄り、次の言葉を告げた。

Verse 19

किमर्थं रुद्यते पुत्रि केन ते विप्रियं कृतम् । करोमि निग्रहं येन तस्याद्यैव दुरात्मनः

「わが娘よ、なぜ泣くのか。誰がおまえに無礼を働いたのだ。告げよ、今日ただちにその悪しき者を罰してみせよう。」

Verse 21

अनया रहिताहं च न जीवामि कथंचन । एतस्मात्कारणाद्देवि प्ररोदिमि सुदुःखिता

「彼女がいなければ、わたしはどうしても生きてゆけません。そのゆえ、奥方よ、わたしは深い悲しみに沈み、泣き伏しているのです。」

Verse 22

मृगावत्युवाच । यद्येवं पुत्रि यत्र त्वं प्रयास्यसि पतेर्गृहे । तस्य राज्ञस्तु यो विप्रः पौरोहित्ये व्यवस्थितः

ムリガーヴァティーは言った。「それならば、娘よ——おまえが夫の家へ赴くとき——その王には、王家の祭官（プーロヒタ）として任ぜられた一人のバラモンがいる。」

Verse 23

तस्य पुत्राय दास्यामि सखीमेनां तव प्रियाम् । तत्रापि येन ते संगो भविष्यत्यनया सह

「おまえの愛するこの友を、その祭官の息子に与えよう。そうすれば、あちらでも彼女と共にあり、交わりを保てるであろう。」

Verse 24

एवमुक्त्वा ततो राज्ञी छादोग्यं द्विजसत्तमम् । समानीयाब्रवीदेनं विनयावनता स्थिता

そう言い終えると王妃は、最勝のバラモンたるチャードーギャを召し寄せ、へりくだった礼をもって立ち、彼に言葉をかけた。

Verse 26

तथा तव सुतायाश्च सुतेयं मम सुप्रिया । तस्मात्कुरु वचो मह्यं यच्च वक्ष्यामि सुव्रत

同じくこの娘も、あなたにとって娘が愛しいように、わたしにとってきわめて愛しい。ゆえに、わたしの願いを聞き入れて行ってください——善き誓いを守る方よ——そして、これから申す提案のとおりに。

Verse 27

यस्य मे दीयते कन्या कदाचिन्नृपतेरियम् । पुरोधास्तस्य यो विप्रस्तस्मै देया निजा सुता

いつの日か王がこのわが娘を誰かに嫁がせるなら——その者の王家の祭司（プーロヒタ）である婆羅門が誰であれ——その婆羅門にこそ、わたしの実の娘もまた嫁がせるべきである。

Verse 28

येन न स्यान्मिथो भेदस्ताभ्यां द्विजवरोत्तम । एकस्थाने स्थिताभ्यां च प्रसा दात्तव सत्तम

おお、二度生まれし者のうち最勝の方よ、あの二人の間に相互の不和が起こらぬよう、どうかご加護をお授けください。さらに、同じ一つの場所に共に留まらせてください——高貴なる御方よ。

Verse 29

छांदोग्य उवाच । नागरो नागरं मुक्त्वा योऽन्यस्मै संप्रयच्छति । कन्यकां यः प्रगृह्णाति विवाहार्थं कथंचन

チャーンドーギャは言った。「もしナーガラが、ナーガラ同士の縁組を退けて（娘を）他者に与えるなら、あるいは誰であれ、いかなる手段によってでも婚姻のために乙女を受け取るなら——」

Verse 30

स पंक्तिदूषकः पापान्नागरो न भवेदिह । तस्मान्नाहं प्रदास्यामि कथंचिन्निजकन्यकाम् । अन्यस्मै नागरं मुक्त्वा निश्चयोऽयं मया कृतः

その者は罪ある「同席の列を汚す者」となり、ここでは真のナーガラとは見なされない。ゆえに、ナーガラの縁組を捨てて他者にわが娘を与えることは、いかなる場合もない。これがわたしの定めた決意である。

Verse 31

ब्राह्मण्युवाच । नाहं पतिं प्रयास्यामि कुमारी ब्रह्मचारिणी । देया प्रिया सखी यत्र तावद्यास्यामि तत्र च

バラモンの娘は言った。「私は夫のもとへは参りません。私は貞潔を誓った乙女です。愛する友がいるところへ、私も参ります。」

Verse 32

यदि तात बलान्मह्यं विवाहं त्वं करिष्यसि । विषं वा भक्षयिष्यामि साधयिष्यामि पावकम्

「お父様、もし無理に結婚させようとなさるなら、私は毒を仰ぐか、火の中に飛び込みます。」

Verse 33

शस्त्रेण वा हनिष्यामि स्वदेहं तात निश्चयम् । एवं ज्ञात्वा तु तात त्वं यत्क्षमं तत्समाचर

「あるいは、刃物で自らの命を絶つことでしょう。お父様、この決意を知った上で、ふさわしいようになさってください。」

Verse 34

सूत उवाच । तस्यास्तं निश्चयं ज्ञात्वा स विप्रो दुःखसंयुतः । स्त्रीहत्यापाप भीतस्तु तां त्यक्त्वा स्वगृहं ययौ

スータは言った。「彼女の固い決意を知り、そのバラモンは悲しみに満ち、女性を死に追いやる罪を恐れて、彼女を残して家へ帰っていった。」

Verse 35

सापि रेमे तया सार्धं रत्नवत्या द्विजोत्तमाः । संहृष्टहृदया नित्यं संत्यक्तपितृसौहृदा

再生族の優れた人々よ、彼女もまたラトナヴァティーと共に楽しく暮らしました。父への執着を捨て、心は常に晴れやかでした。

Verse 36

यौवनं सा तु संप्राप्ता रूपेणाप्रतिमा भुवि

やがて彼女は若き年頃に達し、その美貌は地上に比類なきものであった。

Verse 195

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये छान्दोग्यब्राह्मणकन्यावृत्तान्तवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

かくして、尊き『スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌より成るサンヒター—第六のナーガラ・カンダ、聖なるハータケーシュヴァラ域のマーハートミヤにおいて、「チャンドーギャ・ブラーフマナの娘の事跡の叙述」と名づけられた第百九十五章はここに終わる。

Verse 258

इयं तव सुता ब्रह्मन्सुताया मम सुप्रिया । न वियोगं सहत्यस्या मुहूर्तमपि भामिनी

「おおブラーフマナよ、そなたのこの娘は、わが娘にとってこの上なく愛しい。あの輝ける乙女は、彼女と離れることを一瞬たりとも耐えられぬ。」