Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एतस्मिन्नेव काले तु ह्यूर्ध्वकेशोऽभवद्धि सः । रक्ताक्षः शंकुकर्णश्च कृष्णदन्तोऽतिभैरवः

Transliteration

etasminneva kāle tu hyūrdhvakeśo'bhavaddhi saḥ | raktākṣaḥ śaṃkukarṇaśca kṛṣṇadanto'tibhairavaḥ

Translation

まさにその時、彼はたちまち髪を逆立て、赤い眼、尖った耳、黒い歯を備え、きわめて恐ろしい姿となった。

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणरूपेण

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपातः (particle/emphasis)

• काले: time
• काले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्

• तु: but/and
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः/समुच्चयार्थकः (particle/concessive)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle; emphasis/causal)

• ऊर्ध्वकेशः: having hair standing upright
• ऊर्ध्वकेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व + केश (प्रातिपदिके; समासः)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle; emphasis)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• रक्ताक्षः: red-eyed
• रक्ताक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रक्त + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिके; समासः)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• शंकुकर्णः: cone-eared/with pointed ears
• शंकुकर्णः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शंकु + कर्ण (प्रातिपदिके; समासः)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधकः निपातः (conjunction)

• कृष्णदन्तः: black-toothed
• कृष्णदन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण + दन्त (प्रातिपदिके; समासः)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• अतिभैरवः: extremely terrifying
• अतिभैरवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + भैरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अत्यर्थे)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator, context not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sudden metamorphosis: a figure with hair bristling upward, red eyes, spike-like ears, blackened teeth—radiating dreadful power as onlookers recoil.

Characters & Entities

• rākṣasa (implied transformation traits)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wrongdoing in sacred settings is shown to reshape one’s very nature, outwardly manifesting inner corruption.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha is not named in this descriptive verse; it supports the larger tīrtha-māhātmya storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it narrates the immediate effect of the curse.