Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 67

Devanagari script

एभिर्मन्त्रैर्मया पूर्वं पूजिता परमेश्वरी । तेन राज्यं मया प्राप्तं सर्वस्त्रीणां सुदुर्लभम्

Transliteration

ebhirmantrairmayā pūrvaṃ pūjitā parameśvarī | tena rājyaṃ mayā prāptaṃ sarvastrīṇāṃ sudurlabham

Translation

「かつて私はこれらのマントラによって至上の女神を礼拝した。その功徳により、私は王権を得た—それはあらゆる女性にとってきわめて稀なこと。」

Word by Word

• एभिः: by these
• एभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; सर्वनाम

• मन्त्रैः: by mantras
• मन्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सर्वनाम

• पूर्वम्: formerly/before
• पूर्वम्: Kriyavisheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (temporal adverb)

• पूजिता: was worshipped
• पूजिता: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त)
• Form: कृदन्तः (भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययः / past passive participle); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे ‘परमेश्वरी’ इत्यस्य विशेषणम्

• परमेश्वरी: the Supreme Goddess
• परमेश्वरी: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• तेन: by that/thereby
• तेन: Karana/Hetu (Means/Cause)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सर्वनाम

• राज्यम्: kingdom/sovereignty
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; कर्तृवाचक-प्रयोगः (agent in passive construction)

• प्राप्तम्: obtained
• प्राप्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्तः (भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययः / past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वस्त्रीणाम्: of all women
• सर्वस्त्रीणाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• सुदुर्लभम्: very difficult to obtain
• सुदुर्लभम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (राज्यस्य)

Speaker

Lakṣmī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A queenly devotee performs mantra-pūjā before the Goddess; the throne and royal insignia appear as blessings emerging from the altar’s radiance.

Characters & Entities

• Lakṣmī
• Parameśvarī (Devī/Gaurī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship, when done with proper mantra and discipline, is said to yield both worldly order (rājya) and auspicious fortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The claim is situated in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative of Nāgara-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (pūjā) of the Supreme Goddess using the stated mantras; the verse highlights the resulting phala (fruit).