Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 81

Devanagari script

शनैश्चर उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स स्तोत्रेणानेन सांप्रतम् । वरं वरय भद्रं ते येन यच्छामि सांप्रतम्

Transliteration

śanaiścara uvāca | parituṣṭo'smi te vatsa stotreṇānena sāṃpratam | varaṃ varaya bhadraṃ te yena yacchāmi sāṃpratam

Translation

シャナイシュチャラは言った。「愛しき子よ、今この讃歌によって汝を嘉した。願いを選べ。吉祥が汝にあらんことを。われはただちにそれを授けよう。」

Word by Word

• शनैश्चरः: Śanaiścara (Saturn)
• शनैश्चरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शनैश्चर (प्रातिपदिक; शनैः + चर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• परितुष्टः: satisfied
• परितुष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परितुष्ट (प्रातिपदिक; √तुष् + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाच्ये विशेषणम्

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• ते: with you / by you (your)
• ते: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• वत्स: O child
• वत्स: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन

• स्तोत्रेण: by (this) hymn
• स्तोत्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to स्तोत्रेण)

• साम्प्रतम्: now, at present
• साम्प्रतम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• वरय: choose (ask for)
• वरय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• भद्रम्: good fortune
• भद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)

• ते: for you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

• येन: by which
• येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• यच्छामि: I will give / I give
• यच्छामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √यम् (धातु; दा-अर्थे ‘to give’)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• साम्प्रतम्: now
• साम्प्रतम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण

Speaker

Śanaiścara

Visual Art Cues

Scene: Śanaiścara, previously stern, now appears pleased (parituṣṭa) and speaks gently to Pippalāda, offering an immediate boon; the emotional tone shifts from fear to assurance.

Characters & Entities

• Śanaiścara
• Pippalāda (implied listener)
• Stotra (hymn)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere praise and right understanding (stotra) can soften even severe karmic forces, turning hardship into grace through divine consent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of a Tīrthamāhātmya chapter, but this line itself is a dialogue moment and does not name a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, the recitation of the stotra is presented as efficacious; no separate ritual is specified in this verse.