Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32
Devanagari script
ममापि रुचितं चित्ते तव वाक्यमिदं शुभम् । धन्याहं यदि ते कण्ठमालिंगामि यथेच्छया
Transliteration
mamāpi rucitaṃ citte tava vākyamidaṃ śubham | dhanyāhaṃ yadi te kaṇṭhamāliṃgāmi yathecchayā
Translation
そなたの吉祥なる言葉は、わが心をも喜ばせる。もし望むままにそなたの首を抱きしめ得るなら、我はまことに福なる者であろう。
Word by Word
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Samuccaya/Avadhāraṇa (Also/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (emphasis/also)
रुचितम्is pleasing, liked
रुचितम्:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used predicatively), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; चित्ते इत्यधिकरणे
चित्तेin (my) mind
चित्ते:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्यम् इत्यस्य विशेषण
शुभम्auspicious, good
शुभम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्यम् इत्यस्य विशेषण
धन्याfortunate, blessed
धन्या:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम् इत्यस्य विशेषण
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यदिif
यदि:
Upapada (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
कण्ठम्neck
कण्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आलिङ्गामिI embrace
आलिङ्गामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + लिङ्ग् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यथाas
यथा:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (manner: as/according to)
इच्छयाwith (my) desire, at will
इच्छया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Kanyā (the maiden)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Citrāṅgada
Visual Art Cues
Scene: The maiden’s face softens; she leans slightly forward, imagining an embrace, while still within the decorum of the sacred place—lotuses, river steps, and a shrine lamp framing the tenderness.
Characters & Entities
K
KanyāC
CitrāṅgadaK
Kāma (implied)FAQs
Human desire arises naturally, but in Purāṇic dharma it is ideally guided by auspicious intention and rightful conduct.
No tīrtha is named in this verse; it is part of a larger kṣetra-centered narrative.
None.