Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 12›Shloka 9
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः । युष्माभिः पालनं कार्यं तथा सर्वैः समाहितैः । यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले

Transliteration

yathā syurbrāhmaṇāḥ sarve sukhino hṛṣṭamānasāḥ | yuṣmābhiḥ pālanaṃ kāryaṃ tathā sarvaiḥ samāhitaiḥ | yaścaitānbhaktisaṃyuktaḥ pālayiṣyati bhūmipaḥ | anyo'pi paramaṃ tejaḥ sa saṃprāpsyati bhūtale

Translation

すべてのバラモンが安楽にして心よろこぶように、汝らは皆、よく心をととのえて、そのとおりに統治し守護せよ。信愛（バクティ）を具えて、これらのバラモンとその施与を護る王は、たとえ後の別の王であっても、この地上において最上の光輝を得るであろう。

Word by Word
यथाso that
यथा:
Sambandha (Clause-linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमान/प्रकारवाचक (so that/as)
स्युःmay be
स्युः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः बहुवचनम् (3rd person plural)
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)
हृष्टमानसाःwith delighted minds
हृष्टमानसाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + मानस (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine); कर्मधारयः ‘हृष्टं मनः येषाम्’ (glad-minded)
युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural)
पालनम्protection/maintenance
पालनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Nom/Acc singular, neuter)
कार्यम्must be done
कार्यम्:
Kriyā (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत्य-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; कृत्य (gerundive: to be done)
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; ‘in that manner/likewise’
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural, masculine)
समाहितैःbeing attentive/collected
समाहितैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमाहित (सम्-आ-धा धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural, masculine); क्त-प्रत्यय (collected/attentive)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
एतान्these (Brahmins)
एतान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine demonstrative)
भक्तिसंयुक्तःendowed with devotion
भक्तिसंयुक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ति + संयुक्त (सम्-युज् धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine); तृतीया-तत्पुरुषः ‘भक्त्या संयुक्तः’
पालयिष्यतिwill protect
पालयिष्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)
भूमिपःking
भूमिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle: also/even)
परमम्supreme
परमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)
तेजःsplendor/energy
तेजः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
संप्राप्स्यतिwill attain
संप्राप्स्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)
भूतलेon earth
भूतले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Locative singular, neuter)
Speaker

A king/ruler instructing his heirs and retainers

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The founder proclaims that rulers who protect the Brahmins and their endowment with devotion will gain supreme splendor; the assembly listens, Brahmins serene and joyful in the background.

Characters & Entities
B
Brāhmaṇas
B
Bhūmipa (king)

FAQs

Righteous rule is measured by the protection and contentment of dharmic custodians; devotion-backed protection yields radiance and merit.

Implicitly Śaṅkhatīrtha and its Brahmin-endowed settlement within the Tīrthamāhātmya.

A dharmic injunction (vidhi) to protect Brahmins and their endowed town; it is framed as a devotional duty of kings.

←Previous Verse
Next Verse→