Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

Devanagari script

तं मंत्रं तत्र गत्वा त्वं तद्विप्रैरखिलैर्वृतः । श्रावयस्व महाभाग तारशब्देन सर्वशः

Transliteration

taṃ maṃtraṃ tatra gatvā tvaṃ tadviprairakhilairvṛtaḥ | śrāvayasva mahābhāga tāraśabdena sarvaśaḥ

Translation

そこへ赴き、すべてのバラモンに囲まれて、幸いなる者よ、その真言を「ターラ」の音とともに、あまねく宣唱させよ。

Word by Word

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular)

• मन्त्रम्: mantra
• मन्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु) → गत्वा (क्त्वान्त-अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तः अव्यय-भावकृदन्तः (absolutive/gerund)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular)

• तद्विप्रैः: by/with those brāhmaṇas
• तद्विप्रैः: Sahakārī/Karaṇa (Accompaniment/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् + विप्र (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural); ‘तैः विप्रैः’ इत्यर्थे सर्वनाम-पूर्वपदसमासवत् प्रयोगः

• अखिलैः: all, entire
• अखिलैः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural); ‘विप्रैः’ इत्यस्य विशेषणम्

• वृतः: surrounded, accompanied
• वृतः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृ (धातु) → वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); क्त-प्रत्ययान्तः; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• श्रावयस्व: cause (them) to hear; recite
• श्रावयस्व: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) (णिच्) → श्रावय (धातु-प्रयोग)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative); परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः; एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative)

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महā + भाग (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम् (Vocative singular); ‘महान् भागः यस्य’ इति बहुव्रीहिः

• तारशब्देन: with the sound ‘tāra’
• तारशब्देन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तार + शब्द (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Instrumental singular); ‘तारः शब्दः’ इति कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः; करणत्वेन

• सर्वशः: entirely, in every way
• सर्वशः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वशस् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

Speaker

Śrī Bhagavān

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: mahābhāga (addressed practitioner) / vipra context

Visual Art Cues

Scene: A procession-like gathering at the tīrtha: the protagonist stands amid a circle of brāhmaṇas, proclaiming the mantra aloud; waves of ‘Oṃ’ radiate as luminous arcs across the settlement; nāga threats subside.

Characters & Entities

• brāhmaṇa (vipra)
• tāra (oṃ)
• mantra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra is safeguarded and amplified through proper transmission—recited in a sacred place with learned witnesses and the auspicious ‘Oṃ’.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction points back to the chapter’s Nāga-related tīrtha locale (“go there”), indicating the site’s potency for mantra efficacy.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite/proclaim the mantra with the tāra syllable (Oṃ), in the company of brāhmaṇas, so that it is heard widely.