Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34
Devanagari script
नष्टं मृतमतीतं च ये शोचन्ति कुबुद्धयः । धीराणां तु पुरा राजन्नष्टं नष्टं मृतं मृतम्
Transliteration
naṣṭaṃ mṛtamatītaṃ ca ye śocanti kubuddhayaḥ | dhīrāṇāṃ tu purā rājannaṣṭaṃ naṣṭaṃ mṛtaṃ mṛtam
Translation
「浅き知の者は、失われたもの、死したもの、過ぎ去ったものを嘆く。しかし堅忍の人にとっては、王よ、失われたものは失われたまま、死したものは死したままである。」
Word by Word
नष्टम्lost
नष्टम्:
Karman (Object)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); कर्मपद-समूहस्य अङ्गम्
मृतम्dead
मृतम्:
Karman (Object)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्मपद-समूहस्य अङ्गम्
अतीतम्gone/past
अतीतम्:
Karman (Object)
TypeAdjective
Rootअति + इ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्मपद-समूहस्य अङ्गम्
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural)
शोचन्तिgrieve
शोचन्ति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
कुबुद्धयःfoolish people
कुबुद्धयः:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootकु + बुद्धि (प्रातिपदिकौ)
Formकर्मधारय-समास (कुबुद्धिः = bad-minded); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
धीराणाम्of the steadfast/wise
धीराणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम् (Genitive plural)
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = formerly/earlier
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम् (Vocative singular)
नष्टम्lost is lost
नष्टम्:
Karta (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootनश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, neut.); उक्तिवाक्ये प्रतिज्ञा/न्यायवचनम्
नष्टम्(indeed) lost
नष्टम्:
Karta (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootनश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
मृतम्dead is dead
मृतम्:
Karta (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootमृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
मृतम्(indeed) dead
मृतम्:
Karta (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootमृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; पुनरुक्ति
Speaker
The Ministers (Maṃtriṇaḥ)
Visual Art Cues
Scene: A minister delivers a terse aphorism on loss and death; the king’s posture shifts from collapse to steadier composure, signaling acceptance.
Characters & Entities
M
Ministers (Maṃtriṇaḥ)R
Rājan (the king, i.e., Rāma)FAQs
Recognize impermanence and accept reality with steadiness; wisdom expresses itself as restraint and adherence to dharma.
No tīrtha is identified in this verse.
No direct prescription, but it supports the call to proceed with proper rites rather than remain in lamentation.