Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

शीर्यते गिरिशृङ्गाणि पतंत्युल्का दिवापि च । त्यजंति सागराः सर्वे मर्यादां च शनैः शनैः

Transliteration

śīryate giriśṛṅgāṇi pataṃtyulkā divāpi ca | tyajaṃti sāgarāḥ sarve maryādāṃ ca śanaiḥ śanaiḥ

Translation

山の峰々は崩れ、昼なお隕石が落ちた。あらゆる大海は、少しずつその境界を捨て始めた。

Word by Word

• शीर्यते: are shattered/are breaking
• शीर्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शॄ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)

• गिरिशृङ्गाणि: mountain peaks
• गिरिशृङ्गाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरेः शृङ्गाणि)

• पतन्ति: fall
• पतन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• उल्काः: meteors/firebrands
• उल्काः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उल्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• दिवा: by day
• दिवा: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (by day/in daytime)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अपि-भाव (even)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)

• त्यजन्ति: abandon
• त्यजन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• सागराः: oceans
• सागराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘सागराः’ इति विशेषणम्

• मर्यादाम्: boundary/limit
• मर्यादाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मर्यादा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)

• शनैः: slowly
• शनैः: Adverbial (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: शनैः (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्ययम् (slowly/gradually)

• शनैः: little by little
• शनैः: Adverbial (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: शनैः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्त-अव्ययम्; क्रमशः/अतिशय-धीरे (very gradually)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Jagged mountain crests crumble into avalanches; fiery meteors streak across a bright daytime sky; oceans surge beyond their shores in slow, relentless encroachment.

Characters & Entities

• Mountains
• Oceans

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Nature mirrors metaphysical imbalance; sacred narratives teach that restoring dharma restores harmony to the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified in this verse; it intensifies the Māhātmya’s cosmic stakes before the place is established as salvific.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a catalogue of portents (utpāta).