Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

निराभिमानिनो ये च निर्दभा निष्परिग्रहाः । शंभोः प्रियास्ते विज्ञेया ह्यन्ये शिववबहिष्कृताः

Transliteration

nirābhimānino ye ca nirdabhā niṣparigrahāḥ | śaṃbhoḥ priyāste vijñeyā hyanye śivavabahiṣkṛtāḥ

Translation

驕りなく、欺きなく、所有への執着なき者たち—彼らこそシャンブ（Śambhu）に愛される者と知れ。ほかの者は、シヴァ（Śiva）の恩寵から退けられる。

Word by Word

• निराभिमानिनः: free from pride
• निराभिमानिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्-आभिमानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• निर्दभाः: without deceit/guileless
• निर्दभाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्दभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• निष्परिग्रहाः: without possessions; non-possessive
• निष्परिग्रहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निस्-परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• शंभोः: of Śambhu (Śiva)
• शंभोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम् (Masculine, Genitive, Singular)

• प्रियाः: dear
• प्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)

• विज्ञेयाः: are to be known/recognized
• विज्ञेयाः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वि-ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक, भाव्य/gerundive)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विधिलिङ्गार्थक-भाव्यः (to be known)

• हि: indeed
• हि: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic/causal particle)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)

• शिववत्: like Śiva
• शिववत्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव + वत् (तद्धित-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्-प्रयोगः; उपमानार्थक-तद्धितान्तः (like Śiva)

• बहिष्कृताः: excluded/kept out
• बहिष्कृताः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: बहिस्-√कृ (धातु) → बहिष्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि (past passive participle)

Speaker

Nandin (to the Devas/Suras)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brahman/muni addressed as interlocutor (frame continues in later verses)

Visual Art Cues

Scene: A serene Himalayan shrine setting: ascetics with simple garments and calm faces stand before a Śiva-liṅga; one figure turns away in pride, symbolizing exclusion from grace.

Characters & Entities

• Śiva (Śambhu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is pleased by inner virtues—humility, honesty, and non-attachment—more than outward status; ego and deceit estrange one from divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within Kedārakhaṇḍa’s Kedāra-māhātmya setting, applying to pilgrims and worshippers at Kedāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; it prescribes ethical disciplines (yama-like virtues) as the foundation for Śiva devotion.