Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सोऽच्युतः संप्रहस्य च । इदं विष्णुर्महावाक्यं जगाद परमेश्वरः

tacchrutvā vacanaṃ tasya so'cyutaḥ saṃprahasya ca | idaṃ viṣṇurmahāvākyaṃ jagāda parameśvaraḥ

その言葉を聞くと、不落の主アチュタは微笑み、ついで至上主ヴィシュヌは、この大いなる宣言を語った。

tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; object of 'śrutvā'
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√śru (धातु) → śrutvā (क्त्वा)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; apposition to 'tat'
tasyaof him
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक; षष्ठी (6th), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
acyutaḥAcyuta (Viṣṇu)
acyutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootacyuta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; apposition to 'saḥ'
saṃprahasyahaving laughed
saṃprahasya:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsaṃ-pra-√has (धातु) → saṃprahasya (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्), क्रियाविशेषण; 'having laughed heartily'
caand
ca:
Connector
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
idamthis
idam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; object of 'jagāda'
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; speaker (apposition to 'parameśvaraḥ')
mahāvākyamgreat statement
mahāvākyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + vākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; object complement to 'idam' (this great utterance)
jagādaspoke
jagāda:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gad (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
parameśvaraḥthe Supreme Lord
parameśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparama + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; apposition to 'viṣṇuḥ'

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvarakhaṇḍa framing)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Acyuta smiles upon hearing the conciliatory words, then Viṣṇu as Parameśvara delivers a weighty pronouncement—moment of revelation before action.

A
Acyuta (Viṣṇu)
V
Viṣṇu
P
Parameśvara (epithet used here for Viṣṇu)
V
Vīrabhadra (implied)

FAQs

Right speech and mutual honor among divine powers model the Purāṇic ideal: reconciliation that safeguards dharma.

Not explicit in this verse.

None.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App