Adhyaya 30

Verse 1

लोमश उवाच । वल्गमानं तमायांतं तारका सुरमोजसा । आजघान च वज्रेण इंद्रो मतिमतां वरः

ローマシャは語った。「タ―ラカが神のごとき威力をもって躍りかかって来たとき、識者の最たるインドラは、ヴァジュラ（雷霆）をもって彼を打った。」

Verse 2

तेन वज्रप्रहारेण तारको विह्वलीकृतः । पतितोऽपि समुत्थाय शक्त्या तं प्राहरद्द्विपम्

そのヴァジュラの一撃により、タ―ラカは眩惑した。だが倒れながらも起き上がり、シャクティ（槍）をもってその象を突いた。

Verse 3

पुरंदरं गजस्थं हि अपातया भूतले । हाहाकारो महानासीत्पतिते च पुरंदरे

まことに、象に乗るプランダラ（インドラ）を地に投げ落とした。プランダラが倒れるや、あたりに大いなる驚愕の叫びが起こった。

Verse 4

तारकेणापि तत्रैव यत्कृतं तच्छृणु प्रभो । पतितं च पदाक्रम्य हस्ताद्वज्रं प्रगृह्य च

「主よ、そこにてターラカがなしたことをお聞きください。倒れた者を踏みつけ、その手より金剛杵（ヴァジュラ）を奪い取ったのです。」

Verse 5

हतं देवेंद्रमालोक्य तारको रिपुसूदनः । वज्रघातेन महताऽताडयत्तु पुरंदरम्

デーヴェーンドラ（インドラ）が討ち伏せられたのを見て、敵を滅するターラカは、金剛杵の大いなる一撃をもってプランダラを打ち据えた。

Verse 6

त्रिशूलमुद्यम्य महाबलस्तदा स वीरभद्रो रुषितः पुरंदरम् । संरक्षमाणो हि जघान तारकं शूलेन दैत्यं च महाप्रभेण

そのとき大力のヴィーラバドラは憤怒して三叉戟を掲げ、プランダラを守護しつつ、赫々たる光輝の三叉戟でダイティヤのターラカを討ち倒した。

Verse 7

शूलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले । पतितोऽपि महातेजास्तारकः पुनरुत्थितः

三叉戟の一撃を受けてターラカは地に倒れた。されど倒れてなお、その大いなる光威を具えた者は再び起ち上がった。

Verse 8

जघान परया शक्त्या वीरभद्रं तदोरसि । वीरभद्रोपि पतितः शक्तिघातेन तस्य वै

彼は至上の槍もてヴィーラバドラの胸を突き、ヴィーラバドラもまたその槍撃の衝撃により、まことに倒れ伏した。

Verse 9

सगणाश्चैव देवाश्च गंधर्वोरगराक्षसाः । हाहाकारेण महता चुक्रुशुश्च पुनःपुनः

神々はその眷属とともに、さらにガンダルヴァ、ナーガ、ラークシャサらも、大いなる嘆きの声で「ハー、ハー」と幾度も叫んだ。

Verse 10

तदोत्थितः सहसा महाबलः स वीरभद्रो द्विषतां निहंता । त्रिशूलमुद्यम्य तडित्प्रकाशं जाज्वल्यमानं प्रभया निरंतरम् । स्वरोचिषा भासितदिग्वितानं सूयदुबिंबाग्न्युडुमण्डलाभम्

そのとき、強大にして怨敵を滅ぼすヴィーラバドラは、たちまち起ち上がった。稲妻のごとく輝き、絶え間ない光焔に燃えるトリシューラ（三叉戟）を掲げ、己が光明によって十方の天蓋を照らした—太陽の円輪のように、火のように、星々の環のように。

Verse 11

त्रिशूलेन तदा यावद्धंतुकामो महाबलः । निवारितः कुमारेण मावधीस्त्वं महामते

そのとき、三叉戟で討たんとするその剛力の者が打ち下ろそうとした刹那、クマーラが制して言った。「殺してはならぬ、心大いなる者よ。」

Verse 12

जगर्ज च महातेजाः कार्त्तिकेयो महाबलः

そして、光威に満ち力強きカールッティケーヤは、轟然と咆哮した。

Verse 13

तदा जयेत्यभिहितो भूतैराकाशसंस्थितैः । शक्त्या परमया वीरस्तारकं हंतुमुद्यतः

そのとき、虚空に住まう衆生が「勝利！」と叫んで讃え、勇士は至上の槍をもってターラカを討たんと身構えた。

Verse 14

तारकस्य कुमारस्य संग्रामस्तत्र दुःसहः । जातस्ततो महाघोरः सर्वभूतभयंकरः

そこにてターラカとクマーラとの戦は耐え難きほどとなり、そこから最も凄惨なる闘争が起こって、あらゆる衆生を震え上がらせた。

Verse 15

शक्तिहस्तौ च तौ वीरौ युयुधाते परस्परम् । शक्तिभ्यां भिन्नहस्तौ तौ महासाहससंयुतौ

槍を手にした二人の勇者は互いに戦い、槍と槍とで打ち合って、ついには互いの手を砕いた――両者とも大いなる敢勇を備えていた。

Verse 16

परस्परं वंचयंतौ सिंहाविव महाबलौ । वैतालिकीं समाश्रित्य तथा वै खेचरीं गतिम्

互いに欺き、出し抜き合うこと大力の二頭の獅子のごとく、彼らはヴァイターリキーの歩法を取り、またケーチャリー—虚空を翔け巡る身のこなしをも用いた。

Verse 17

पार्वतं मतमाश्रित्य शक्त्या शक्तिं निजघ्नतुः । एभिर्मतैर्महावीरौ चक्रतुर्युद्धमुत्तमम्

山より生まれた戦略に拠り、二人の大勇者は槍をもって槍を打ち合った。かくしてこれらの戦法により、彼らは優れた壮大なる合戦を繰り広げた。

Verse 18

अन्योन्यसाधकौ भूत्वा महाबलपराक्रमौ । जघ्नतुः शक्तिधाराभी रणे रणविशारदौ

互いに好敵手となり、力と武勇に優れ、戦いに熟達した二人は、戦場で槍の雨を降らせて互いを打ち合った。

Verse 19

मूर्ध्नि कण्ठे तथा बाह्वोर्जान्वोश्चैव कटीतटे । वक्षस्युरसि पृष्ठे च चिच्छिदतुः परस्परम्

頭、喉、腕、膝、腰、胸、そして背中と、彼らは互いに何度も何度も打ち合い、傷つけ合った。

Verse 20

तदा तौ युध्यमानौ च हन्तुकामौ महाबलौ । प्रेक्षका ह्यभवन्सर्वे देवगन्धर्वगुह्यकाः

殺意を持って戦うその二人の強者たちの戦いを、すべてのデーヴァ、ガンダルヴァ、グヒヤカたちが見守っていた。

Verse 21

ऊचुः परस्परं सर्वे कोऽस्मिन्युद्धे विजेष्यते । तदा नभोगता वाणी उवाच परिसांत्व्य वै

彼らは皆、互いに「この戦いで誰が勝利するだろうか」と言い合った。その時、空からの声が彼らを安心させるために真実を告げた。

Verse 22

तारकं हि सुराश्चाद्य कुमारोऽयं हनिष्यति । मा शोच्यतां सुराः सर्वैः सुखेन स्थीयतां दिवि

「このクマーラは今日、確かにターラカを討ち取るであろう。デーヴァたちよ、嘆くな。天界にて皆、安らかにしていなさい。」

Verse 23

श्रुत्वा तदा तां गगने समीरितां तदैव वाचं प्रमथैः परीतः । कुमारकस्तं प्रति हंतुकामो दैत्याधिपं तारकमुग्ररूपम्

そのとき、天に響き渡るその声を聞き、プラマタたちに囲まれた若きクマーラは、討ち滅ぼさんとの意志をもって、凶相のダイティヤ王タ―ラカに向かって進み出た。

Verse 24

शक्त्या तया महाबाहुराजघान स्तनांतरे । तारकं ह्यसुरश्रेष्ठं कुमारो बलवत्तरः

その聖なる槍（シャクティ）をもって、剛腕のクマーラは、アスラの中の最勝者タ―ラカの胸のただ中を突いた。さらに強大なるクマーラは、アスラの首魁を打ち倒した。

Verse 25

तं प्रहारमना दृत्य तारको दैत्यपुंगवः । कुमारं चाऽपि संक्रुद्धः स्वशक्त्या चाजघान वै

その一撃を意にも介さず、ダイティヤの雄牛たるタ―ラカは憤怒し、自らの槍をもってクマーラをも打ち、報復した。

Verse 26

तेन शक्तिप्रहारेण शांकरिर्मूर्च्छितोऽभवत् । मुहूर्ताच्चेतनां प्राप्तः स्तूयमानो महर्षिभिः

その槍の一撃により、シャーンカリー（シャンカラの御子クマーラ）は気を失った。だがしばしの後、偉大なる仙人たちに讃えられつつ、意識を取り戻した。

Verse 27

यथा सिंहो मदोन्मत्तो हंतुकामस्तथैव च । कुमारस्तारकं दैत्यमाजघान प्रतापवान्

殺意を抱き、驕りの酔いに猛る獅子のごとく、威光あるクマーラは、ダイティヤの魔タ―ラカを激しく打ち据えた。

Verse 28

एवं परस्परेणैव कुमारश्चैव तारकः । युयुधातेऽतिसंरब्धौ शक्तियुद्धपरायणौ

かくして相まみえ、クマーラとターラカは戦った――両者は激怒し、槍の戦いに全身全霊を注いだ。

Verse 29

अभ्यासपरमावास्तामन्योन्यविजिगीषया । तथा तौ युध्यमानौ च चित्ररूपौ तपस्विनौ

武芸を修練して極みに達し、互いに勝たんとする思いに駆られて、二人はなお戦い続けた。その姿は妙なる光を帯び、厳しい苦行に励む大いなる仙人のごとくであった。

Verse 30

धाराभिश्च अणीभीश्च सुप्रयुक्तौ च जघ्नतुः । अवलोकपराः सर्वे देवगन्धर्वकिन्नराः

武器の雨と鋭い飛び道具を巧みに放って、二人は互いに打ち合った。諸天・ガンダルヴァ・キンナラの一切は、ただ見守ることに心を奪われて立ち尽くした。

Verse 31

विस्मयं परमं प्राप्ता नोचुः किंचन तस्य वै । न ववौ च तदावायुर्निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः

至上の驚嘆にとらわれ、彼らは一言も発しなかった。そのとき風は止み、太陽は光を失って、輝きが覆われたかのように暗んだ。

Verse 32

हिमालयोऽथ मेरुश्च श्वेतकूटश्च दर्दुरः । मलयोऽथ महाशैलो मैनाको विंध्यपर्वतः

ヒマーラヤとメール、シュヴェータクータとダルドゥラ、マラヤの大山、マイナーカとヴィンディヤ山脈——

Verse 33

लोकालोकौ महाशैलौ मानसोत्तरपर्वतः । कैलासो मन्दरो माल्यो गन्धमादन एव च

ローカーローカの大山とマーナソッタラ山、さらにカイラーサ、マンダラ、マーリヤ、そしてガンダマーダナ山——

Verse 34

उदयाद्रिर्महेंद्रश्च तथैवास्तगिरिर्महान्

ウダヤードリ山とマヘーンドラ山、そして同じく偉大なるアスタギリ山——

Verse 35

एते चान्ये च बहवः पर्वताश्च महाप्रभाः । स्नेहार्द्दितास्तदाजग्मुः कुमारं च परीप्सवः

これらの山々、また他にも数多の大いなる光輝をもつ山々は、慈愛に心を動かされてそこへ集い、クマーラを守り、寄り添わんと願った。

Verse 36

ततः स दृष्ट्वा तान्सर्वान्भयभीतांश्च शांकरिः । पर्वतान्गिरिजापुत्रो बभाषे प्रतिबोधयन्

そのとき、シャンカラの御子—ギリジャーの子—は、恐れおののく山々すべてを見て、彼らを諭し、安心させるために語りかけた。

Verse 37

कुमार उवाच । मा खिद्यत महाभागा मा चिंता क्रियतां नगाः । घातयाम्यद्य पापिष्ठं सर्वेषामिह पश्यताम्

クマーラは言った。「嘆くな、幸いなる者たちよ。憂えるな、山々よ。今日ここに集うすべての者の眼前で、われはあの最も罪深き者を討ち滅ぼす。」

Verse 38

एवं समाश्वास्य तदा मनस्वी तान्पर्वतान्देवगणैः समेतान् । प्रणम्य शंभुं मनसा हरिप्रियः स्वां मातरं चैव नतः कुमारः

かくして、神々の群れとともに集った山々を慰め終えると、意志堅固なるクマーラ—ハリに愛されし者—は心中にてシャンブ（シヴァ）に礼拝し、また自らの母にも伏して敬礼した。

Verse 39

कार्त्तिकेयस्ततः शक्त्या निचकर्त रिपोः शिरः । तच्छिरो निपपातोर्व्यां तारकस्य च तत्क्षणात् । एवं स जयमापेदे कार्त्तिकेयो महाप्रभुः

ついでカールッティケーヤは聖槍シャクティをもって敵の首を斬り落とした。その瞬間、ターラカの首は大地へと落ちた。かくして大威光の主カールッティケーヤは勝利を得た。

Verse 40

ददृशुस्तं सुरगणा ऋषयो गुह्यकाः खगाः । किंनराश्चारणाः सर्पास्तथा चैवाप्सरो गणाः

神々の群れは彼を見、また仙人たち、グヒヤカ、鳥たち、キンナラ、チャーラナ、蛇たち、そしてアプサラスの一団もまた見守った。

Verse 41

हर्षेण महताविष्टास्तुष्टुवुस्तं कुमारकम् । विद्याधर्यश्च ननृतुर्गायकाश्च जगुस्तदा

大いなる歓喜に満たされ、彼らはその若きクマーラを讃えた。その時、ヴィディヤーダリーの乙女たちは舞い、歌い手たちは歌を奏した。

Verse 42

एवं विजयमापन्नं दृष्ट्वा सर्वे मुदा युताः । ततो हर्षात्समागम्य स्वांकमारोप्य चात्मजम्

かく勝利を得た姿を見て、皆は喜びに満たされた。すると母は歓喜して進み出で、わが子を膝に抱き上げ、胸に引き寄せて固く抱擁した。

Verse 43

परिष्वज्य तु गाढेन गिरिजापि तुतोष वै । स्वोत्संगे च समारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम्

固く抱きしめて、ギリジャー（パールヴァティー）はまことに満ち足りた。彼女は太陽のごとく輝くクマーラを自らの膝に抱き上げ、歓喜した。

Verse 44

लालयामास तन्वंगी पार्वती रुचिरेक्षणा । ऋषीभिः सत्कृतः शंभुः पार्वत्या सहितस्तदा

肢体しなやかで眼差し麗しいパールヴァティーは、わが子を慈しみ撫でた。そのとき、パールヴァティーと共に在すシャンブ（シヴァ）もまた、聖仙たちにより敬われた。

Verse 45

आर्यासनगता साध्वी शुशुभे मितभाषिणी । संस्तूयमाना मुनिभिः सिद्धचारणपन्नगैः

高貴なる座に就いた貞淑の御方は、言葉を慎みつつも輝きを放った。聖仙ムニ、シッダ、チャーラナ、そしてナーガたちに讃えられていた。

Verse 46

नीराजिता तदा देवैः पार्वती शंभुना सह । कुमारेण सहैवाथ शोममाना तदा सती

そのときパールヴァティーは、シャンブ（シヴァ）と、さらにクマーラと共に、神々よりニラージャナ—吉祥の灯明を捧げて廻らす儀—によって敬われた。高貴なるサティは燦然と輝いた。

Verse 47

हिमालयस्तदागत्य पुत्रैश्च परिवारितः । मेर्वाद्यैः पर्वतैश्चैव स्तूयमानः परोऽभवत्

やがてヒマーラヤは、息子たちに囲まれて来臨した。メール山をはじめ諸山に讃えられ、彼はこの上なく光り輝き、崇高となった。

Verse 48

तदा देवगणाः सर्व इन्द्राद्य ऋषिभिः सह । पुष्पवर्षेण महात ववर्षुरमितद्युतिम् । कुमारमग्रतः कृत्वा नीराजनपरा बभुः

そのとき、インドラを先頭とするすべての神々の群れは、聖仙たちとともに、量り知れぬ光輝をもつ御方に大いなる花の雨を降らせた。クマーラを前に立て、彼らはアーラティ（儀礼の奉敬）を捧げることに専心した。

Verse 49

गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । संस्तूयमानो विविधैः सूक्तैर्वेदविदां वरैः

歌と楽器の轟く響きのただ中で、さらに力強い聖なる真言の唱和が重なり、彼はヴェーダに通じた最勝の者たちによって、さまざまな讃歌で称えられた。

Verse 50

कुमारविजयंनाम चरित्रं परमाद्भुतम् । सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम्

「クマーラの勝利」と名づけられたこの至妙にして驚異なる聖なる物語は、神聖そのもの。あらゆる罪を滅し、人々にふさわしい願いのすべてを授ける。

Verse 51

ये कीर्त्तयंति शुचयोऽमितभाग्ययुक्ताश्चानंत्यरूपमजरामरमादधानाः । कौमारविक्रममहात्म्यमुदारमेतदानंददायकमनोर्थकरं नृणां हि

清らかで、量り知れぬ福徳に恵まれ、無尽の御姿—老いず死なぬ御方—への観想を身に帯びる者たちが、クマーラの武勇の高貴なる大いなる功徳を称え広めるとき、それは歓喜を与え、人々の望む目的を成就させる。

Verse 52

यः पठेच्छृणुयाद्वापि कुमारस्य महात्मनः । चरितं तारकाख्यं च सर्वपापैः समुच्यते

大いなる魂をもつクマーラの聖なる御業を、誰であれ読誦する者、あるいはただ聴聞する者でさえ、とりわけ「ターラカ」と名づけられる物語を聞くなら、あらゆる罪より完全に解き放たれる。