Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57
Devanagari script
इत्युक्त्वा स मुनिः प्रायाद्गृहीत्वा निजकन्यकाम् । अखण्डशीलां स्वावासमहं गृध्रोऽभवं तदा
Transliteration
ityuktvā sa muniḥ prāyādgṛhītvā nijakanyakām | akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā
Translation
そう言い終えると、その牟尼は自らの娘—貞節いささかも損なわれぬ者—を伴い、己の住処へと去った。そしてまさにその瞬間、我は禿鷲となった。
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्त्यर्थक-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having said)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सर्वनाम
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
प्रायात्departed, went away
प्रायात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु) उपसर्गः प्र-
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having taken)
निजकन्यकाम्his own daughter
निजकन्यकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिज + कन्यका (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (निजा कन्यका)
अखण्डशीलाम्of unbroken chastity/virtue
अखण्डशीलाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखण्ड + शीला (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (कन्यकायाः)
स्वावासम्his own dwelling
स्वावासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + आवास (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (स्वः आवासः)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सर्वनाम
गृध्रःa vulture
गृध्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अभवम्I became
अभवम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
Speaker
Narrator
Skanda Dialogue
Listener: Indradyumna (contextually)
Visual Art Cues
Scene: A sage departs with his daughter of unbroken chastity; in the same moment, the narrator undergoes a startling transformation into a vulture—human form dissolving into avian shape.
Characters & Entities
A
AgniveśyaI
IndradyumnaFAQs
Dharma is safeguarded: the innocent is restored unharmed, while the offender must bear the consequence that reforms and ultimately leads toward release.
No specific tīrtha is explicitly praised in this closing verse; it concludes the curse-and-release narrative segment.
None.