Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13
Devanagari script
योऽसौ हरकंठभवविषादासीत्सुदुर्धरः । पीतक्रोधस्वभावे च सौम्यासीत्कालिका तदा
Transliteration
yo'sau harakaṃṭhabhavaviṣādāsītsudurdharaḥ | pītakrodhasvabhāve ca saumyāsītkālikā tadā
Translation
ハラ（シヴァ）の喉に生じた毒より起こった、耐え難き憂いは—怒りが飲み尽くされると—その時カーリカーは本性より柔和にして吉祥となった。
Word by Word
यःwho/which
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)
असौthat (one)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थ (demonstrative)
हरकण्ठभवविषादःthe sorrow arising from Hara’s throat (i.e., from Nīlakaṇṭha episode)
हरकण्ठभवविषादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरकण्ठ (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक) + विषाद (प्रातिपदिक)
Formसमासः (बहुपद-तत्पुरुष; अर्थतः: हरकण्ठात् भवः विषादः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सुदुर्धरःvery hard to bear
सुदुर्धरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विषादस्य)
पीतक्रोधस्वभावेin the state/nature of (having) drunk anger
पीतक्रोधस्वभावे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपीत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + क्रोध (प्रातिपदिक) + स्वभाव (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष; अर्थतः: पीतः क्रोधः यस्य सः/तस्य स्वभावः), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
चand
च:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सौम्याgentle/benign
सौम्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कालिकायाः)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कालिकाKālikā
कालिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A visual shift: Kālikā’s fierce aura subsides; her face softens into a gentle, auspicious Devī. Behind, a symbolic blue-black throat of Hara (Śiva) and a fading poison-cloud indicate the source of sorrow now neutralized.
Characters & Entities
H
HaraŚ
ŚivaK
KālikāFAQs
When the root of wrath is absorbed and transformed, even fierce energies reveal their benevolent, protective aspect.
No specific location is praised in this verse; it focuses on deity-transformation imagery.
None.