Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 55›Shloka 145
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 145

Devanagari script

इदं मया पार्थ तव प्रणीतं गुप्तस्य क्षेत्रस्य समासयोगात् । माहात्म्यमेतत्सकलं शृणोति यः स स्याद्विशुद्धः किमु वच्मि भूयः

Transliteration

idaṃ mayā pārtha tava praṇītaṃ guptasya kṣetrasya samāsayogāt | māhātmyametatsakalaṃ śṛṇoti yaḥ sa syādviśuddhaḥ kimu vacmi bhūyaḥ

Translation

おおパールタよ、秘された聖地（クシェートラ）の要約を、わたしは汝に説き示した。このマーハートミヤを全て聴く者は清浄となる——これ以上何を語ろうか。

Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तवfor you/your
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रणीतम्composed/propounded
प्रणीतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र + नी (धातु) → प्रणीत (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; इदम् इत्यस्य विशेषणम्
गुप्तस्यof the hidden/secret
गुप्तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootगुप्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; क्षेत्रस्य विशेषणम्
क्षेत्रस्यof the sacred place/field
क्षेत्रस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
समासयोगात्from/through the connection by summary (compendious linkage)
समासयोगात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootसमास + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—समासस्य योगः (षष्ठी-तत्पुरुष)
माहात्म्यम्the greatness (glory)
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; माहात्म्यम् इत्यस्य विशेषणम्
सकलम्entire
सकलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; माहात्म्यम् इत्यस्य विशेषणम्
शृणोतिhears
शृणोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विशुद्धःpure
विशुद्धः:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + शुध् (धातु) → विशुद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सः इत्यस्य विशेषणम्
किमुhow much more/indeed
किमु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + उ (अव्यय-निपात)
Formअव्यय; निपात (emphatic/interrogative particle: how much more/indeed)
वच्मिI say
वच्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भूयःfurther/more
भूयः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again/further/more)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gupta-kṣetra (unnamed)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: A sage-narrator addresses Pārtha, presenting a concise revelation of a hidden kṣetra’s glory; listeners sit in a semi-circle, the air charged with secrecy and sanctity.

Characters & Entities
P
Pārtha
K
Kṣetra

FAQs

Śravaṇa of sacred-place māhātmya itself is purifying and spiritually efficacious.

A “hidden kṣetra” associated with Gautama-liṅga and Ahalyā-saras in this chapter’s narrative.

Listening attentively to the full māhātmya (śravaṇa) is presented as a purifying observance.

←Previous Verse
Next Verse→