Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 55›Shloka 142
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 142

Devanagari script

इदं मया योगरहस्यमुक्तमेवंविधं गौतमः प्राप योगम् । तेनैतच्च स्थापितं पार्थ लिंगं संदर्शनादर्चनात्कल्मषघ्नम्

Transliteration

idaṃ mayā yogarahasyamuktamevaṃvidhaṃ gautamaḥ prāpa yogam | tenaitacca sthāpitaṃ pārtha liṃgaṃ saṃdarśanādarcanātkalmaṣaghnam

Translation

かくして我はヨーガの秘奥を説き明かした。このまさに同じ道により、ガウタマ（Gautama）はヨーガを成就した。ゆえに、パールタ（Pārtha）よ、彼はこのリンガ（Liṅga）を स्थापितした——ただ拝見するだけでも、また供養し礼拝することによっても、罪垢を滅するのである。

Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: प्रथमा as subject)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (Instrumental), एकवचन
योगरहस्यम्the secret of yoga
योगरहस्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक) + रहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: प्रथमा); तत्पुरुष (योगस्य रहस्यम्)
उक्तम्has been spoken
उक्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
एवंविधम्of this kind
एवंविधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएवम् (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव (एवम्-विधम् = of such a kind)
गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रापattained
प्राप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
योगम्yoga
योगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तेनby him/therefore
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: प्रथमा as subject with स्थापितम्)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात
स्थापितम्has been established
स्थापितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + स्थापि (णिच् causative base) + स्थापित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle, causative sense)
पार्थO son of Pṛthā
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: प्रथमा as apposition to एतत्)
संदर्शनात्from seeing (it)
संदर्शनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootसम्-√दृश् (धातु) + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतौ (from/by the act of seeing)
अर्चनात्from worshipping (it)
अर्चनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootअर्च् (धातु) + अर्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ
कल्मषघ्नम्destroyer of sin/impurity
कल्मषघ्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकल्मष (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक; √हन्-समर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (कल्मषं हन्ति इति)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautama-sthāpita Pārtha-liṅga (name not explicit; liṅga addressed to Pārtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: Skanda (or the narrator) concluding a yogic teaching; sage Gautama installing a liṅga; devotees approaching for darśana and worship, aura of purification.

Characters & Entities
G
Gautama
P
Pārtha
L
Liṅga

FAQs

Yoga realization culminates in Śiva-bhakti expressed through establishing and honoring a sin-destroying liṅga.

The verse points to the sacred locale of the Gautama-established Liṅga, tied to Ahalyā-saras mentioned immediately after in the chapter.

Darśana (seeing) and arcana (worship) of the Gautama-established liṅga are said to destroy impurities (kalmaṣa).

←Previous Verse
Next Verse→