Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40
Devanagari script
इति पृष्टं त्वया विप्र यथाशक्त्या मयेरितम् । असूक्तं सूक्तमथवा क्षंतव्यं किं वदामि च
Transliteration
iti pṛṣṭaṃ tvayā vipra yathāśaktyā mayeritam | asūktaṃ sūktamathavā kṣaṃtavyaṃ kiṃ vadāmi ca
Translation
かくして、婆羅門よ、汝の問いに我は力の及ぶ限り答えた。善く語れたか拙かったか、どうか赦してほしい—これ以上何を言えよう。
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
पृष्टम्asked
पृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र + छिद्/पृच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्रश्नितम्/asked’
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तृ-निर्देश (agent in passive)
विप्रO brahmin
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
यथाशक्त्याaccording to (my) ability
यथाशक्त्या:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः ‘शक्त्यानुसारम्’ (adverbial)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तृ-निर्देश (agent)
ईरितम्spoken
ईरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootईर्/ईरय् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘उक्तम्/said’
असूक्तम्ill-spoken (word)
असूक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + सूक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (negated)
सूक्तम्well-spoken (word)
सूक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अथवाor
अथवा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive) ‘or’
क्षन्तव्यम्to be forgiven
क्षन्तव्यम्:
Kriya (Predicative obligation/क्रिया)
TypeAdjective
Rootक्षम (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘क्षम्यताम्/should be forgiven’
किम्what
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययवत् प्रयोगः (interrogative)
वदामिI say
वदामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction) ‘and’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), by section-context (Māheśvarakhaṇḍa discourse)
Skanda Dialogue
Listener: Vipra questioner
Visual Art Cues
Scene: The child-speaker folds hands, concluding his reply to a brāhmaṇa, expressing humility and requesting forgiveness; the assembly softens.
Characters & Entities
V
VipraFAQs
True teaching is offered with humility; the speaker submits his words for charitable hearing and forgiveness.
No tīrtha is mentioned; the verse is a discourse-closure within the chapter.
None; it is a courteous concluding statement after giving dharma-instruction.