Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 90
Devanagari script
स वै तदाकर्ण्य क्रुद्धो गुहः काल इवाभवत् । तस्य क्रुद्धस्य भ्रूपद्ममध्यात्काचिद्विनिर्गता
Transliteration
sa vai tadākarṇya kruddho guhaḥ kāla ivābhavat | tasya kruddhasya bhrūpadmamadhyātkācidvinirgatā
Translation
それを聞くや、グハは憤怒し、まるでカーラ（時・死）そのものとなった。怒り燃えさかるその眉間の蓮華のただ中より、ある力が現れ出た。
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphasis/assurance
तत्that (report)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Sambandha (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण्/कृ (धातु: कर्ण् ‘to hear’ in usage)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = having heard
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गुहःGuha (Skanda)
गुहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक; देव-नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कालःTime/Death (Kāla)
कालः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा-निपात) = comparative particle ‘like/as’
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
क्रुद्धस्यof the angry (one)
क्रुद्धस्य:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण
भ्रूपद्ममध्यात्from the middle of the lotus-like eyebrows
भ्रूपद्ममध्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भ्रू-पद्मयोः मध्यात्); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
काचित्some (woman/entity)
काचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चित-विशेषण (indefinite ‘some’)
विनिर्गताcame forth, emerged
विनिर्गता:
Kriya (Event/state/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + निर् + गम् (धातु) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP used as past participle in intransitive sense); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narration)
Visual Art Cues
Scene: Guha hears the devas’ report and flares with kāla-like wrath; from the center of his brow-lotus a radiant entity begins to emerge.
Characters & Entities
G
Guha (Skanda/Kumāra)K
KālaB
Bhrūmadhya (brow-center)FAQs
When dharma is threatened, divine power manifests decisively—wrath here signifies protective justice, not mere anger.
No tīrtha is named in this verse; it continues the unfolding māhātmya narrative.
None; the verse describes a theophany—an emanation of power from Guha.