Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 90

Devanagari script

तस्माद्देवाः सदा पूज्याः शुचिभिः श्रद्धयान्वितैः । प्रकृतिः शोधनीया च स्ववर्णोदितकर्मभिः

Transliteration

tasmāddevāḥ sadā pūjyāḥ śucibhiḥ śraddhayānvitaiḥ | prakṛtiḥ śodhanīyā ca svavarṇoditakarmabhiḥ

Translation

ゆえに、清らかで信心を具えた者は、常に神々を礼拝すべきである。また自らの本性は、自身のヴァルナに説かれた務め（カルマ）によって浄められるべきである。

Word by Word

• तस्मात्: therefore; from that
• तस्मात्: Hetu/Apādāna (Cause/Source)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे तृतीया/पञ्चमी एकवचनरूपम्; अत्र पञ्चमी एकवचनम् (अपादानार्थे) = Ablative singular ‘from that/therefore’

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st) बहुवचनम् = Nominative plural

• सदा: always
• सदा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb)

• पूज्याः: worthy to be worshipped
• पूज्याः: Karta-viśeṣaṇa (Predicate adjective of subject)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय) → पूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्तः (यत्) कर्मणि/भावे; पुंलिङ्गः, प्रथमा बहुवचनम्; विधेय-विशेषणम् = ‘to be worshipped’

• शुचिभिः: by the pure (people)
• शुचिभिः: Karaṇa (Instrument)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम् = Instrumental plural; अत्र साधन/करणार्थे

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karaṇa (Instrument)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd) एकवचनम् = Instrumental singular

• अन्वितैः: endowed (with it)
• अन्वितैः: Karaṇa-viśeṣaṇa (Qualifier of instrument)
• Type: Adjective
• Root: अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √इ (धातु) + नि/वि उपसर्ग-सम्बन्धः)
• Form: भूतकृदन्तः; पुंलिङ्गः, तृतीया बहुवचनम्; ‘युक्त/समन्वित’ = ‘endowed with’

• प्रकृतिः: one’s nature/constitution
• प्रकृतिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रकृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा (1st) एकवचनम् = Nominative singular

• शोधनीया: should be purified
• शोधनीया: Karta-viśeṣaṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शुध्/शुच् (धातु) + अनीयर् (कृत्-प्रत्यय) → शोधनीय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्तः (अनीयर्) = ‘to be purified’; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• स्ववर्णोदितकर्मभिः: by the duties enjoined for one’s own varṇa
• स्ववर्णोदितकर्मभिः: Karaṇa (Instrument)
• Type: Noun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक) + उदित (कृदन्त; √उद्) + कर्म (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः): स्ववर्णेन उदितानि कर्माणि येषां तैः; नपुंसकलिङ्ग ‘कर्म’ आधारः; तृतीया (3rd) बहुवचनम् = Instrumental plural; साधनार्थे

Speaker

Bāla

Visual Art Cues

Scene: A clean, serene worship setting: a devotee with water-pot and flowers performs pūjā before a Śiva-liṅga; nearby, symbolic emblems of disciplined life (scripture, rosary, simple attire) indicate svadharma and inner purification.

Characters & Entities

• Devāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful worship and disciplined duty purify the mind and align life with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the focus is on deva-pūjā and self-purification through prescribed conduct.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular worship of the devas with śraddhā and observance of one’s prescribed duties (svavarṇodita karmas).