Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 161

Devanagari script

नंदभद्रो ऽप्यथान्यस्यां भार्यायामपरान्सुतान् । उत्पाद्यात्मसमन्धीमाञ्छिवसूर्यपरायणः

Transliteration

naṃdabhadro 'pyathānyasyāṃ bhāryāyāmaparānsutān | utpādyātmasamandhīmāñchivasūryaparāyaṇaḥ

Translation

ナンダバドラもまた、別の妻により他の息子たち—自らの血統の縁者—をもうけ、シヴァとスーリヤに帰依していた。

Word by Word

• नंदभद्रः: Nandabhadra
• नंदभद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—नन्दः भद्रः (कर्मधारयः; नाम)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• अन्यस्याम्: in another (woman)
• अन्यस्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘अन्य’ विशेषण (in another)

• भार्यायाम्: in (his) wife
• भार्यायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• अपरान्: other/additional
• अपरान्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘other’ विशेषण

• सुतान्: sons
• सुतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• उत्पाद्य: having begotten/produced
• उत्पाद्य: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: उत् + पद्/पादय् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), causative sense ‘having produced/begotten’; उपसर्गः—उत्

• आत्मसमन्धीमान्: related to himself (as his own kin)
• आत्मसमन्धीमान्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आत्मन् + सम्बन्धिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—आत्मनः सम्बन्धिनः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• शिवसूर्यपरायणः: devoted to Śiva and the Sun
• शिवसूर्यपरायणः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शिव + सूर्य + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—शिवः च सूर्यः (द्वन्द्व) + परायणः (तत्पुरुष-भावः: ‘devoted to’)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bahūdaka (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A calm domestic scene: Nandabhadra with his second wife and sons, with a small household shrine showing a Śiva-liṅga and a Sūrya emblem; offerings arranged, indicating steady devotion.

Characters & Entities

• Nandabhadra
• Śiva
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Householder life and lineage can remain firmly rooted in bhakti—especially devotion to Śiva and Sūrya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Bahūdaka tīrtha narrative context, though it focuses on Nandabhadra’s life.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; it emphasizes sustained devotion (parāyaṇatā) to Śiva and Sūrya.