Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63
Devanagari script
आवाहनम् । सहस्रकिरण वरद जीवनरूप ते नमः । इति सांनिध्यकरणम् ओंवषट् इत्युच्चार्य सूर्यस्य चरणयुगलं पश्यन् भुवि पद्म्यां पात्रीं निर्वापयेत् पाद्यं तदुच्यते । एवं पाद्यं दत्त्वा बद्धांजलिः सुस्वागतमिति कुर्यात् । स्वागतं भगवन्नेहि मम प्रसादं विधाय आस्यताम् । इह गृहाण पूजां च प्रसादं च धिया कुरु । तिष्ठ त्वं तावदत्रैव यावत्पूजां करोम्यहम्
Transliteration
āvāhanam | sahasrakiraṇa varada jīvanarūpa te namaḥ | iti sāṃnidhyakaraṇam oṃvaṣaṭ ityuccārya sūryasya caraṇayugalaṃ paśyan bhuvi padmyāṃ pātrīṃ nirvāpayet pādyaṃ taducyate | evaṃ pādyaṃ dattvā baddhāṃjaliḥ susvāgatamiti kuryāt | svāgataṃ bhagavannehi mama prasādaṃ vidhāya āsyatām | iha gṛhāṇa pūjāṃ ca prasādaṃ ca dhiyā kuru | tiṣṭha tvaṃ tāvadatraiva yāvatpūjāṃ karomyaham
Translation
招請（āvāhana）：「千の光を放ち、恩寵を授け、御身そのものが生命である御方よ—あなたに敬礼いたします。」かくして神の臨在を成就する。次いで「オーム・ヴァシャット」と唱え、スーリヤの両足を見つめつつ、地に置いた蓮印の器に水を注ぐ—これをパードヤ（足洗いの水）という。パードヤを捧げたのち、合掌して「ようこそ」と申し上げる。「ようこそ、バガヴァーン。おいでください—ご加護を垂れ、どうぞお座りください。ここにこの供養と供物をお受け取りになり、慈しみの御心でご加被ください。私がプージャーを行う間、ここにお留まりください。」
Word by Word
आवाहनम्invocation (rite)
आवाहनम्:
Karta (Topic/कर्ता)
TypeNoun
Rootआ + वह् (धातु) → आवाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रियानाम (invocation-rite)
सहस्रकिरणO thousand-rayed one
सहस्रकिरण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसहस्र + किरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे उपाधि (epithet: thousand-rayed)
वरदO boon-giver
वरद:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (giver of boons)
जीवनरूपO embodiment of life
जीवनरूप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजीवन + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (having the form of life)
तेto you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय (salutation)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
सांनिध्यकरणम्the act of making (the deity) present
सांनिध्यकरणम्:
Karta (Topic/कर्ता)
TypeNoun
Rootसांनिध्य + करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (act of causing presence)
ओंवषट्oṃ vaṣaṭ
ओंवषट्:
Sambandha (Mantra utterance/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootओम् + वषट् (अव्यय/मन्त्र-निपात)
Formमन्त्रनिपात (ritual exclamation)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative)
उच्चार्यhaving uttered
उच्चार्य:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउद् + चर् (धातु) → उच्चार्य (कृदन्त-ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चरणयुगलम्the pair of feet
चरणयुगलम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरण + युगल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (pair of feet)
पश्यन्while seeing
पश्यन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → पश्यत् (कृदन्त-शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वर्तमानकालिक-कर्तरि कृदन्त (present active participle)
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पद्म्यांin/at the lotus (diagram/seat)
पद्म्यां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पात्रीम्the vessel
पात्रीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
निर्वापयेत्should place/set down
निर्वापयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + वप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
पाद्यम्pādya (foot-water)
पाद्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
पाद्यम्pādya
पाद्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदा (धातु) → दत्त्वा (कृदन्त-क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
बद्धाञ्जलिःwith hands joined (one who has joined hands)
बद्धाञ्जलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबद्ध + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (with joined hands)
सुस्वागतम्a warm welcome
सुस्वागतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु + स्वागतम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेष्यरूपेण (as an utterance)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative)
कुर्यात्should do/say
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
स्वागतम्welcome
स्वागतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वागतम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्भाषणपदम्
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
एहिcome
एहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
प्रसादम्grace/favor
प्रसादम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विधायhaving bestowed/done
विधाय:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि + धा (धातु) → विधाय (कृदन्त-ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund)
आस्यताम्let (him) sit / please be seated
आस्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (आशीर्लिङ्गवत्/आज्ञार्थे)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
गृहाणaccept
गृहाण:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्रसादम्grace/boon
प्रसादम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
धियाwith mind/understanding
धिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक: धिया/धी)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कुरुdo
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
तिष्ठstay/stand
तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तावत्for that long
तावत्:
Sambandha (Extent/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb: for that long)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphasis)
यावत्until/as long as
यावत्:
Sambandha (Limit/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (correlative: until/as long as)
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
करोमिI do
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Sūrya-pūjā (āvāhana with pādya)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Close-up ritual choreography: a lotus-emblazoned vessel on the ground; the devotee gazes at Sūrya’s feet (symbolic/visualized), utters ‘Oṃ vaṣaṭ’, pours pādya, then folds hands and speaks words of welcome, inviting the deity to be seated and remain for the duration of worship.
Characters & Entities
S
SūryaO
Oṃ vaṣaṭFAQs
True worship begins by inviting the deity with reverence, then offering hospitality (welcome, foot-water, seat) as one would to an honored guest.
No specific tīrtha is named; the passage teaches a portable, orthodox procedure for Sūrya worship.
Perform āvāhana with a mantra, utter “Oṃ vaṣaṭ,” offer pādya into a lotus-marked vessel, then verbally welcome and request Sūrya to remain during the pūjā.