Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 80
Devanagari script
पुत्री जाता प्रमोदेन स्वजनानंदवर्धिनी । ततस्तस्या विलोक्याथ मुखं वर्करिकाकृति
Transliteration
putrī jātā pramodena svajanānaṃdavardhinī | tatastasyā vilokyātha mukhaṃ varkarikākṛti
Translation
歓喜のうちに一人の娘が生まれ、身内と民の喜びを増し広げた。だが彼女を見れば、その顔は雌山羊のごとき形であった。
Word by Word
पुत्रीdaughter
पुत्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
जाताwas born
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जाता (अस्ति)’ = was born
प्रमोदेनwith joy
प्रमोदेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रमोद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
स्वजनानन्दवर्धिनीincreasing the joy of her own people
स्वजनानन्दवर्धिनी:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वजन + आनन्द + वर्धिनी (प्रातिपदिक); वर्ध् (धातु) → वर्धिन्/वर्धिनी (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वजनानाम् आनन्दं वर्धयति इति)
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोगः (adverb: thereafter/then)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुबन्ध/क्रमसूचक (then/now)
मुखम्face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
वर्करिकाकृतिhaving the form of a varkarikā (a kind of animal/creature)
वर्करिकाकृति:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्करिका + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्करिकायाः आकृतिः इव)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A royal birth-chamber: attendants rejoice at the newborn girl, then recoil in stunned silence as her face is seen to resemble a she-goat; lamps, midwives, and palace textiles frame the moment of mixed joy and shock.
FAQs
Worldly joy can be mixed with karmic consequence; outward form may reflect past causes even amid auspicious birth.
Not directly named here; the narrative remains anchored in the earlier glorification of the Mahī–Sāgara-saṅgama.
None.