Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

ततश्चिक्रीड मध्ये स गणानां पार्वतीसुतः । मुहुर्मुहुः स्वमनसि स्तुवन्भक्तिं स शांकरीम्

Transliteration

tataścikrīḍa madhye sa gaṇānāṃ pārvatīsutaḥ | muhurmuhuḥ svamanasi stuvanbhaktiṃ sa śāṃkarīm

Translation

やがてパールヴァティーの子はガナたち（Gaṇas）の中で戯れ、幾度となく自らの心の内で、シャーンカリーへのバクティ—聖なる母への帰依を讃えた。

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (then)

• चिक्रीड: played
• चिक्रीड: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रीड् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• गणानाम्: of the gaṇas
• गणानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• पार्वती-सुतः: Pārvatī's son
• पार्वती-सुतः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वत्याः सुतः)

• मुहुः: again
• मुहुः: Kriya-visheshana (Frequency/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त्यर्थे (again)

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Kriya-visheshana (Frequency/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति (repeatedly)

• स्व-मनसि: in his own mind
• स्व-मनसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य मनसि)

• स्तुवन्: praising
• स्तुवन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) → स्तुवत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्तः (present participle)

• भक्तिम्: devotion
• भक्तिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शांकरीम्: towards Śaṅkara (Śiva)
• शांकरीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शांकरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (भक्तिम् इति विशेष्यस्य)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Visual Art Cues

Scene: The child plays in the midst of lively Gaṇas—dancing, drumming—yet a subtle aura shows his inward gaze and mental hymn to Śaṅkarī, suggesting inner devotion amid outer play.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Gaṇas
• Śaṅkarī (Devī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True devotion continues inwardly at all times—outer activity can coexist with constant remembrance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse emphasizes inner bhakti rather than pilgrimage geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual; it points to mānasa-stuti—praise and devotion performed in the mind.