Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7
Devanagari script
आजग्मुः समरे क्रुद्धा विष्णुमक्लिष्टकारिणम् । परघेण निमिर्दैत्यो मथनो मुद्गरेण च
Transliteration
ājagmuḥ samare kruddhā viṣṇumakliṣṭakāriṇam | paragheṇa nimirdaityo mathano mudgareṇa ca
Translation
戦場で憤激した彼らは、倦むことなく御業をなすヴィシュヌに襲いかかった。ダイティヤのニミは鉄の棍棒で、マタナは大槌（ムドガラ）で打ちかかった。
Word by Word
आजग्मुःthey came/advanced
आजग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि विशेषण
विष्णुम्Vishnu
विष्णुम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अक्लिष्टकारिणम्the unwearied doer; tireless in action
अक्लिष्टकारिणम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअक्लिष्ट (प्रातिपदिक) + कारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विष्णोः विशेषण; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषभावः (अक्लिष्टः कारिणः)
परघेणwith a battle-axe/iron club (parigha-type weapon)
परघेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपरघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
निमिःNimi
निमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निमेः विशेषण
मथनःMathana
मथनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमथन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुद्गरेणwith a mace/hammer
मुद्गरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुद्गर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
Speaker
Nārada (continuing context from 20.1)
Visual Art Cues
Scene: A dense battlefield: Daityas surge toward Viṣṇu; Nimi swings a heavy iron club while Mathana raises a mace; dust, banners, and chariots churn around the unwearied Nārāyaṇa standing firm.
Characters & Entities
V
ViṣṇuN
Nimi (Daitya)M
MathanaFAQs
The Lord is described as “akliṣṭakārin”—unceasing in protection—signifying that divine guardianship does not fatigue though opposition rages.
No; the focus is on Viṣṇu’s battle encounter.
None.