Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13
Devanagari script
भग्नदंता भिन्नकुंभाश्छिन्नदीर्घमहाकराः । गजाः शैलनिभाः पेतुर्धरण्यां रुधिरस्रवाः
Transliteration
bhagnadaṃtā bhinnakuṃbhāśchinnadīrghamahākarāḥ | gajāḥ śailanibhāḥ peturdharaṇyāṃ rudhirasravāḥ
Translation
山のごとき象たちは大地に倒れ伏した。牙は折れ、こめかみは裂け、長く猛き鼻は断たれ、血は滔々と流れ出た。
Word by Word
भग्नदन्ताःwith broken tusks
भग्नदन्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभग्न (√भञ्ज् धातु, क्त) + दन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; बहुव्रीहि (भग्नाः दन्ताः यस्य)
भिन्नकुम्भाःwith split temples (forehead-bulges)
भिन्नकुम्भाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभिन्न (√भिद् धातु, क्त) + कुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; बहुव्रीहि (भिन्नाः कुम्भाः यस्य)
छिन्नदीर्घमहाकराःwhose long huge trunks were cut off
छिन्नदीर्घमहाकराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootछिन्न (√छिद् धातु, क्त) + दीर्घ (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; बहुव्रीहि (छिन्नाः दीर्घाः महान्तः कराः यस्य)
गजाःelephants
गजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural
शैलनिभाःmountain-like
शैलनिभाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशैल (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; उपमान-तत्पुरुष (शैल इव निभाः = mountain-like)
पेतुःfell
पेतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु)
Formलिट्/परिपूर्णभूत (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन — Perfect, 3rd person, Plural; परस्मैपद
धरण्याम्on the earth
धरण्याम्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Feminine, Locative (7th), Singular
रुधिरस्रवाःbleeding / blood-flowing
रुधिरस्रवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुधिर (प्रातिपदिक) + स्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; बहुव्रीहि (रुधिरं स्रवति यस्य)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Visual Art Cues
Scene: Mountain-like elephants collapse onto the earth—tusks snapped, temples split, long trunks severed—blood streaming as the grandeur of war-beasts turns to tragedy.
FAQs
Even the mightiest supports of worldly power—symbolized by mountain-like elephants—are fragile under time and karma, urging a turn toward righteous conduct.
No tīrtha is directly praised here; the verse continues a war-description sequence.
None; it is a vivid depiction of the battlefield.