तत्र साम प्रयोक्तव्यमार्येषु गुणवत्सु च । दानं लुब्धेषु भेदश्च शंकितोष्वितो निश्चयः
tatra sāma prayoktavyamāryeṣu guṇavatsu ca | dānaṃ lubdheṣu bhedaśca śaṃkitoṣvito niścayaḥ
「この場合、サーマは高貴で徳ある者に用いるべきである。ダーナは貪欲な者に効き、ベーダ(離間)は疑い深く揺らぐ者に対する確かな手立てである。」
Bṛhaspati
Listener: Suraśreṣṭha (deva leadership)
Scene: Three archetypal figures appear before a counselor: a noble person with calm face (sāma), a greedy merchant-like figure eyeing coins (dāna), and a suspicious warrior glancing sideways (bheda), while Bṛhaspati points to each with discriminating clarity.
Discernment is dharma’s ally: different temperaments require different remedies, chosen with awareness of character.
No tīrtha is mentioned.
None.