Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
मातापितृभ्यां न करोति कामान्बन्धूनशोकान्न करोति यो वा । कीर्तिं हि वा नार्जयते न मानं नरः स जातोऽपि मृतोऽत्र लोके
Transliteration
mātāpitṛbhyāṃ na karoti kāmānbandhūnaśokānna karoti yo vā | kīrtiṃ hi vā nārjayate na mānaṃ naraḥ sa jāto'pi mṛto'tra loke
Translation
父母の正当な願いを満たさず、親族を憂いから守らず、名声も誉れも得ない者—その人は生まれていても、この世では死んだも同然である。
Word by Word
मातापितृभ्याम्to/for (his) mother and father
मातापितृभ्याम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमातृ + पितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-द्वन्द्वसमासः; तृतीया-विभक्ति (करण/सह), द्विवचनम् (Instrumental/Dative sense by context: 'to/for the parents')
नnot
न:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
करोतिdoes, performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
कामान्desires, wishes (services)
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम् (Accusative plural)
बन्धून्kinsmen, relatives
बन्धून्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम्
अशोकान्free from sorrow, untroubled
अशोकान्:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying बन्धून्)
नnot
न:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
करोतिdoes
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
वाor
वा:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive/alternative particle)
कीर्तिम्fame
कीर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
हिindeed
हि:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic/causal particle)
वाor
वा:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
नnot
न:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
अर्जयतेearns, acquires
अर्जयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ज् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
नnot
न:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
मानम्honour, respect
मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः (usage), द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; निर्देशक-सर्वनाम (demonstrative)
जातःborn
जातः:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः, past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying सः/नरः)
अपिeven, though
अपि:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्ययम् (also/even)
मृतःdead
मृतः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) + मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्ति, एकवचनम् (Locative singular)
Speaker
Tāraka (continuation)
Visual Art Cues
Scene: A moral tableau: a householder neglecting aged parents and sorrowful kin contrasted with an honoured, dutiful son; the neglected figure appears shadowed, ‘dead while living’.
Characters & Entities
M
MotherF
FatherR
Relatives (Bandhu)FAQs
Dharma begins with responsibility—service to parents, protection of family, and a life that earns honour through right action.
None; the verse teaches gṛhastha/social dharma.
No explicit rite is stated; the prescription is ethical: serve parents and support one’s kin.