Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

पुनरेतत्कृतं चापि संवर्तो मन्यते यथा । अहं सन्मानितश्चेति वह्निं प्राप्याप्यगामहम्

Transliteration

punaretatkṛtaṃ cāpi saṃvarto manyate yathā | ahaṃ sanmānitaśceti vahniṃ prāpyāpyagāmaham

Translation

そして再び、サンヴァルタがこの行いを自分のしたことと思いなしたとき、私は「私はしかるべく敬われた」と念じ、火に至ってなお歩みを進めた。

Word by Word

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (adverb)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त → कृत (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि-क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also/even)

• संवर्तः: Saṃvarta
• संवर्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: saṃvarta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मन्यते: thinks
• मन्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सन्मानितः: honoured
• सन्मानितः: Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सम्+मान् (धातु) + क्त → सन्मानित (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि-क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• इति: thinking ‘thus’
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative)

• वह्निम्: fire
• वह्निम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vahni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र+आप् (धातु) + ल्यप् → प्राप्य (अव्ययभाव)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (even/also)

• अगाम: I went
• अगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Nārada (continuing explanation to Arjuna)

Skanda Dialogue

Listener: Arjuna

Visual Art Cues

Scene: Nārada narrates: Saṃvarta assumes the deed is his; Nārada, feeling honored, proceeds and reaches the fire—yet continues onward. The scene juxtaposes respectful reception with the looming flames.

Characters & Entities

• Nārada
• Saṃvarta
• Vahni (Agni)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honor is acknowledged without ego; misunderstanding of agency is corrected through truthful narration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative explanation within the dialogue.