Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 49›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

Devanagari script

यैरिदं प्रणतं लिंगं प्रणतास्ते सुरासुरैः । यस्यै केन प्रणामेन दिक्पालपदमल्पकम् । दिक्पालपदतः पातः पातः शिवनतेर्नहि

Transliteration

yairidaṃ praṇataṃ liṃgaṃ praṇatāste surāsuraiḥ | yasyai kena praṇāmena dikpālapadamalpakam | dikpālapadataḥ pātaḥ pātaḥ śivanaternahi

Translation

このリンガに礼拝して頭を垂れる者には、神々もアスラもまた頭を垂れる。ほかの礼敬によって得られるのは、方位を護る神（ディクパーラ）のような小さな位にすぎず、その位からは堕ち得る。だが、シヴァへの礼拝からは堕落がない。

Word by Word
यैःby whom
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; सम्बन्धे (relative)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रणतम्bowed to
प्रणतम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Root√नम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (bowed down to / saluted)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रणताःare bowed/submit
प्रणताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√नम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (having bowed)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सुर-असुरैःby gods and demons
सुर-असुरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (सुराश्च असुराश्च)
यस्यैfor whom/to whom
यस्यै:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्बन्धे (relative)
केनby what?/by which
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; प्रश्न (interrogative)
प्रणामेनby a bow/salutation
प्रणामेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक; pra√nam भावे)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
दिक्पाल-पदम्the status/position of a guardian of directions
दिक्पाल-पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिक्पाल (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिक्पालानां पदम्)
अल्पकम्small/insignificant
अल्पकम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअल्पक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
दिक्पाल-पदतःfrom the post of a direction-guardian
दिक्पाल-पदतः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootदिक्पाल (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिक्पालानां पदतः)
पातःa fall/downfall
पातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपात (प्रातिपदिक; √पत् भावे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पातःa fall (indeed)
पातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपात (प्रातिपदिक; √पत् भावे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
शिव-नतेःof bowing to Śiva
शिव-नतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + नति (प्रातिपदिक; √नम् भावे)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; तत्पुरुषः (शिवस्य नतेः)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
Speaker

Skanda (deduced; doctrinal comparison of fruits of reverence)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśveśvara Liṅga (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/devarṣi in Kāśīkhaṇḍa frame

Visual Art Cues

Scene: A devotee bows to the Viśveśvara liṅga; in response, devas and asuras alike are shown bowing to the devotee—while a separate vignette shows a dikpāla-like figure slipping from a celestial seat, illustrating ‘fall’ from office.

Characters & Entities
L
Liṅga
S
Surāḥ (Devas)
A
Asurāḥ
D
Dikpālas
Ś
Śiva

FAQs

Worldly and even celestial attainments can be unstable, but devotion expressed as bowing to Śiva is presented as spiritually unfailing.

Kāśī’s Viśveśvara Liṅga is the implied object of praṇāma and praise.

Praṇāma (prostration/salutation) to the Liṅga/Śiva is explicitly praised as a potent practice.

←Previous Verse
Next Verse→