Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

Devanagari script

गर्जंतस्तर्जयंतश्च प्रोद्यता युधपाणयः । प्रमथाः परितस्थुस्ते परितो धाम शांभवम्

Transliteration

garjaṃtastarjayaṃtaśca prodyatā yudhapāṇayaḥ | pramathāḥ paritasthuste parito dhāma śāṃbhavam

Translation

咆哮し威嚇の声を放ち、手に武器を掲げて、プラマタたちは四方に立ち並び、シャンブフの聖なる住処を取り囲んだ。

Word by Word

• गर्जन्तः: roaring
• गर्जन्तः: Karta (Subject)
• Type: Verb
• Root: गर्ज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृवाचक

• तर्जयन्तः: threatening
• तर्जयन्तः: Karta (Subject)
• Type: Verb
• Root: तर्ज् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; णिजन्त (causative)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• प्रोद्यता: raised, uplifted, ready
• प्रोद्यता: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र + उद् + यत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्

• युध: of battle
• युध: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युध्/युध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासाङ्ग

• पाणयः: those whose hands (are for) battle; armed-handed
• पाणयः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः: युध-पाणि (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रमथाः: the Pramathas (attendants)
• प्रमथाः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रमथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• परितस्थुः: stood around, surrounded
• परितस्थुः: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: परि + स्था (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्णभूत/परफेक्ट), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• परितः: all around
• परितः: Desha-Kala (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: परितः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb); अर्थः ‘सर्वतः’

• धाम: abode, dwelling
• धाम: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शाम्भवम्: of Śambhu (Śiva)
• शाम्भवम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शाम्भव (प्रातिपदिक; शम्भु-सम्बन्धि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (धाम्नः)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative voice to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śaṃbhu-dhāma (Kāśī)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Purāṇic audience (not explicit in verse)

Visual Art Cues

Scene: A ring of pramathas encircles Śiva’s sacred abode, weapons lifted; they roar like thunder, their stance defensive and aggressive, forming a living fortress around the shrine.

Characters & Entities

• Pramathas
• Śaṃbhu (Śiva)
• Dhāma (Śiva’s abode in Kāśī, context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s realm is guarded by formidable divine forces, underscoring the sanctity and inviolability of the Lord’s dhāma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is implied as the setting where Śiva’s dhāma is celebrated in the Kāśīkhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse depicts protective and martial readiness around Śiva’s abode.