Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 16

नमो विश्वविधानज्ञे विधे विविधकारिणि । सुतं वंशकरं देहि तुष्टामुष्माद्व्रताच्छुभात्

namo viśvavidhānajñe vidhe vividhakāriṇi | sutaṃ vaṃśakaraṃ dehi tuṣṭāmuṣmādvratācchubhāt

宇宙の秩序を知り尽くす御方に礼拝いたします――おお、万有を定める御方、さまざまな御業をなす御方よ。この吉祥なる我らの誓願に満足し、家系を継ぐ子をお授けください。

नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayojana (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् निपातप्रयोगः; ‘नमः’ + चतुर्थी/सप्तमी-सम्बन्धः (salutation)
विश्वविधानज्ञेO knower of the ordering of the universe
विश्वविधानज्ञे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविश्व + विधान + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विश्वस्य विधानं जानाति)
विधेO Creator (Vidhā)
विधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सम्बोधनार्थे (vocative-like usage with namas)
विविधकारिणिO doer of many kinds (of acts)
विविधकारिणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविविध + कारिन् (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + णिनि)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; णिनि-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘कारिन्’ (doer); कर्मधारयः (विविधं करोति)
सुतम्a son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वंशकरम्one who continues the lineage
वंशकरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवंश + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वंशं करोति/वर्धयति)
देहिgrant/give
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
तुष्टाbeing pleased/satisfied
तुष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक; √तुष् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; कर्तृविशेषणम् (speaker: wife)
अस्मात्from this
अस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम; ‘from this’
व्रतात्from the vow
व्रतात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
शुभात्auspicious
शुभात्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; विशेषणम् (व्रतात्)

Skanda (introducing the mantra; deduced)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: The couple stands before the ācārya and the offered icon, palms joined, chanting a hymn to Vidhi/Brahmā as cosmic architect; a subtle vision of the ordered cosmos is suggested behind the deity.

V
Vidhe (Ordainer/Creator epithet)
K
Kāśī
V
vrata
S
suta (son)

FAQs

The vow is anchored in surrender: desired worldly goods (progeny) are sought through devotion to the cosmic Ordainer and righteous conduct.

The mantra appears within the Kāśīkhaṇḍa teaching, linking the vow’s efficacy to the sanctity of Kāśī.

Mantra-japa/prayer requesting a lineage-continuing son as the fruit of an auspicious vrata.