Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38
Devanagari script
तस्यैकस्य न कोप्यन्योस्त्यद्वितीयस्य शूलिनः । तदुदंतप्रवृत्त्यै च क्रियतामुद्यमो विभो
Transliteration
tasyaikasya na kopyanyostyadvitīyasya śūlinaḥ | tadudaṃtapravṛttyai ca kriyatāmudyamo vibho
Translation
その唯一者――比類なく第二なき槍（三叉戟）を持つ主シュ―リン――に他はない。ゆえに、力ある御方よ、この事の真実とその成り行きを知るために努めよ。
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
एकस्यof the one
एकस्य:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (to शूलिनः)
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
कःwho? anyone
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्न-सर्वनाम
अपिeven, also
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्ययम् (particle: even/also)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
अद्वितीयस्यof the one without a second
अद्वितीयस्य:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (to शूलिनः)
शूलिनःof the trident-bearer (Śiva)
शूलिनः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणरूपेण (to उदन्त)
उदन्तnews, report
उदन्त:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
प्रवृत्त्यैfor the undertaking/setting in motion
प्रवृत्त्यै:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
क्रियताम्let (it) be done
क्रियताम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive): 'let it be done'
उद्यमःeffort, initiative
उद्यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Menā (addressing Himālaya)
Characters & Entities
Ś
Śūlin (Śiva)H
Himālaya (addressee implied)FAQs
It affirms Śiva’s unsurpassed nature and urges purposeful effort (udyama) to seek truth rather than remain in doubt.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None; the ‘prescription’ is practical—undertake inquiry and effort to ascertain the situation.