Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78
Devanagari script
मरुस्थले ततो ग्रीष्मे वारिवृक्षविवर्जिते । दिवाकरकरैस्तीव्रैस्ताप्यंते ते पिपासिताः
Transliteration
marusthale tato grīṣme vārivṛkṣavivarjite | divākarakaraistīvraistāpyaṃte te pipāsitāḥ
Translation
それから夏、水も樹もない荒野において、彼らは太陽の激しい光線に焼かれ、渇きに責め苦しむ。
Word by Word
मरुस्थलेin the desert land
मरुस्थले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमरुस्थल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (मरौ स्थलम्)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
ग्रीष्मेin summer
ग्रीष्मे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रीष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वारिवृक्षविवर्जितेdevoid of water and trees
वारिवृक्षविवर्जिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवारि + वृक्ष + विवर्जित (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (मरुस्थले); तत्पुरुषः (वारिणा वृक्षैश्च विवर्जितम्)
दिवाकरकरैःby the sun’s rays
दिवाकरकरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदिवाकर + कर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (दिवाकरस्य कराः)
तीव्रैःintense
तीव्रैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (करैः)
ताप्यन्तेare scorched, are heated
ताप्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
तेthey
ते:
Karman (Patient/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
पिपासिताःthirsty
पिपासिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपिपासित (प्रातिपदिक; भूतकृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (ते)
Speaker
Skanda (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A blazing summer desert with no trees or water; sinners stagger under a white-hot sun, tongues parched; heat waves rise; Yāmas drive them onward as the sun’s rays strike like spears.
Characters & Entities
D
divākara (sun)M
marusthala (desert)FAQs
Adharma culminates in deprivation and burning suffering; the verse urges restraint and purity, especially in Kāśī’s sacred sphere.
Kāśī contextually; the desert is presented as a punitive realm, underscoring the value of dharmic life in the holy city.
None.