Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 112

Devanagari script

इति शृण्वन्कथां रम्यां शिवशर्माप्रियेऽनघाम । प्रहृष्टवक्त्रः पुरतो ददर्शाप्सरसापुरीम्

Transliteration

iti śṛṇvankathāṃ ramyāṃ śivaśarmāpriye'naghāma | prahṛṣṭavaktraḥ purato dadarśāpsarasāpurīm

Translation

この麗しき物語を聞くと、シヴァシャルマーの咎なき愛し人は、喜びに輝く顔で、眼前にアプサラスの都を見た。

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle/इत्यर्थकः)

• शृण्वन्: hearing
• शृण्वन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः; शतृ-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कथाम्: story
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• रम्याम्: charming
• रम्याम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कथाम्)

• शिवशर्माप्रिये: O beloved of Śivaśarman
• शिवशर्माप्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिवशर्मन् (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवशर्मणः प्रिया); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; सम्बोधनार्थे/संबोधन-समीपः (vocative sense in context)

• अनघाम्: the sinless one / O blameless lady
• अनघाम्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (सम्बोधनार्थे अपि प्रयुज्यते—O sinless one)

• प्रहृष्टवक्त्रः: with a delighted face
• प्रहृष्टवक्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रहृष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (प्रहृष्टं वक्त्रं यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (शृण्वन्/सः)

• पुरतः: in front
• पुरतः: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb of place)

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• अप्सरसापुरीम्: the city of the apsarases
• अप्सरसापुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अप्सरस् (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (अप्सरसां पुरी); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; narrative continuation in Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (frame); the verse’s object is an apsarasāpurī (celestial city)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages at Naimiṣāraṇya (implied frame)

Visual Art Cues

Scene: A joyful-faced, blameless woman—beloved of Śivaśarmā—stands in the foreground as a luminous, jewel-like city of Apsarases suddenly appears before her, with airy palaces, banners, and celestial dancers in the distance.

Characters & Entities

• Śivaśarmā
• Śivaśarmā’s beloved (unnamed in verse)
• Apsaras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred narratives culminate in transformative visions—joy and purity of heart open one to divine experiences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Kāśī setting frames the narrative, though this verse itself describes a celestial vision rather than a named tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the emphasis is on listening (śravaṇa) to sacred kathā.