Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64
Devanagari script
कुश प्रतिकृतिं कृत्वा तीर्थवारिणि मज्जयेत् । मज्जयेच्च यमुद्दिश्य सोष्टमांशं लभेत वै
Transliteration
kuśa pratikṛtiṃ kṛtvā tīrthavāriṇi majjayet | majjayecca yamuddiśya soṣṭamāṃśaṃ labheta vai
Translation
クシャ草で形代を作り、ティールタの水に沈めよ。ヤマを念じて沈めるなら、まことにティールタ功徳の八分の一を得る。
Word by Word
कुशkuśa grass
कुश:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन (कुशम् इति अर्थः; पदपाठे रूप-लोपः)
प्रतिकृतिम्an effigy/representation
प्रतिकृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रति-कृति (प्रातिपदिक); प्रति + कृति
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रतिरूपा कृतिः’ (a likeness/effigy)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त, पूर्वकालिक क्रिया; ‘having made’
तीर्थवारिणिin the tīrtha-water
तीर्थवारिणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ-वारि (प्रातिपदिक); तीर्थ + वारि
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘तीर्थस्य वारि’ (tīrtha-water)
मज्जयेत्should immerse
मज्जयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमज्ज् (धातु) (णिच्)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः (causative: ‘should immerse’)
मज्जयेत्should immerse
मज्जयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमज्ज् (धातु) (णिच्)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; पुनरुक्ति
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यम्whom
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उद्दिश्यintending/dedicating to
उद्दिश्य:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउद्-दिश् (धातु) → उद्दिश्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (ल्यप्), ‘having intended/addressed (for)’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अष्टमांशम्an eighth part
अष्टमांशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअष्टम-अंश (प्रातिपदिक); अष्टम + अंश
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास
लभेतwould obtain/should obtain
लभेत:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (particle of emphasis)
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Generic tīrtha-jala (within Kāśī)
Type: ghat
Skanda Dialogue
Listener: null
Visual Art Cues
Scene: A pilgrim on the ghat crafts a small human-shaped effigy from kuśa grass, holds it with mantra, and gently immerses it into the tīrtha waters, contemplating Yama.
Characters & Entities
K
KuśaT
TīrthaY
YamaFAQs
Even symbolic tīrtha-acts carry dharmic efficacy, though the merit is proportionate and graded.
Any tīrtha-water (tīrthavāri) recognized in the Kāśīkhaṇḍa’s sacred landscape.
Making a kuśa-grass effigy and immersing it in tīrtha waters, dedicating the act with Yama in mind.