Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 5›Shloka 36
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

त्वमन्नदस्त्वं किल जीवदाता त्वं ज्ञानदस्त्वं किल मोक्षदोपि । त्वमंत्यभूषां कुरुषे जनानां जटाकलापैरुरगेंद्रहारैः

Transliteration

tvamannadastvaṃ kila jīvadātā tvaṃ jñānadastvaṃ kila mokṣadopi | tvamaṃtyabhūṣāṃ kuruṣe janānāṃ jaṭākalāpairurageṃdrahāraiḥ

Translation

汝は食を施す者、まことに命を授ける者。汝は智を授ける者、まことに解脱をも授ける者。さらに汝は、人々の究竟の荘厳ともなる—結い絡めた髻と、蛇王の花鬘を身にまとうことによって。

Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), एकवचन, प्रथमा (Nominative)
अन्नदःgiver of food
अन्नदः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootअन्न + द (दा धातु, दानार्थे) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘अन्नं ददाति’ इति—उपपद-तत्पुरुषसमास, कर्तरि कृदन्त (द-प्रत्यय)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
किलindeed / as is said
किल:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/प्रसिद्ध्यर्थे
जीवदाताgiver of life
जीवदाता:
Karta (Predicate nominative/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootजीव + दाता (दा धातु, तृच्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; उपपद-तत्पुरुष (‘जीवं ददाति’), कर्तरि तृच् (दाता)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
ज्ञानदःgiver of knowledge
ज्ञानदः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootज्ञान + द (दा धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; उपपद-तत्पुरुष (‘ज्ञानं ददाति’), कर्तरि कृदन्त
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
किलindeed
किल:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle)
मोक्षदःgiver of liberation
मोक्षदः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootमोक्ष + द (दा धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; उपपद-तत्पुरुष (‘मोक्षं ददाति’), कर्तरि कृदन्त
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भावे
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
अन्त्यभूषाम्the ultimate ornament
अन्त्यभूषाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्त्य + भूषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative); कर्मधारय—‘अन्त्या भूषा’ (final/ultimate ornament)
कुरुषेyou make / you become
कुरुषे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
जनानाम्of people
जनानाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, षष्ठी (Genitive)
जटाकलापैःwith clusters of matted hair
जटाकलापैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजटा + कलाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया (Instrumental); षष्ठी-तत्पुरुष—‘जटानां कलापाः’
उरगेन्द्रहारैःwith garlands of the serpent-king
उरगेन्द्रहारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउरग + इन्द्र + हार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया (Instrumental); षष्ठी-तत्पुरुष—‘उरगेन्द्रस्य हाराः’ (serpent-king garlands)
Speaker

A devotee praising Śiva/Bhairava-like form (Shaiva attributes: jaṭā, nāga-hāra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Viśveśvara domain)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee in Kāśī offers a fervent stuti to Śiva: the Lord stands/appears with jaṭā-kalāpa, crescent and Gaṅgā implied in the locks, and a serpent-king garland; the city’s ghāṭs and temple spires form the backdrop.

Characters & Entities
M
Mokṣa
J
Jñāna
Ś
Śiva (implied by jaṭā and nāga-hāra)

FAQs

The Lord is the complete benefactor—from worldly sustenance to final liberation—making devotion a path of both welfare and mokṣa.

Implicitly Kāśī as the mokṣa-field under Śiva’s grace, though the verse focuses on the deity’s universal gifts.

None directly; it is theological praise (stuti) emphasizing the fruits of divine refuge.

←Previous Verse
Next Verse→