Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3
Devanagari script
चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः । सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्
Transliteration
caṃcatprāsādamāṇikyairvijṛṃbhitamarīcibhiḥ | sunīlamapi ca vyomavīkṣyamāṇaṃ sunirmalam
Translation
きらめく楼閣の宝玉から広がる光の筋によって、深い藍の大空さえも、見上げればこの上なく澄みわたり、汚れなきものと映った。
Word by Word
चंचत्shining/trembling
चंचत्:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचञ्च् (धातु) + शतृ (कृदन्त) → चंचत् (प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्तः (शतृ); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
प्रासादpalace
प्रासाद:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
माणिक्यैःwith rubies/gems
माणिक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमाणिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
विजृंभितexpanded/spread
विजृंभित:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवि + जृम्भ् (धातु) + क्त (कृदन्त) → विजृंभित (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त); स्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
मरीचिभिःby rays
मरीचिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
सुनीलम्very blue/deep-blue
सुनीलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + नील (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
व्योमsky
व्योम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
वीक्ष्यमाणम्being seen/appearing
वीक्ष्यमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + ईक्ष् (धातु) + यमान (कृदन्त) → वीक्ष्यमाण (प्रातिपदिक)
Formकर्मणि वर्तमानकृदन्तः (यमान/शानच्-समकक्षः); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्
सुनिर्मलम्very pure/clear
सुनिर्मलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्
Speaker
Skanda (continuing narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Sunlit palaces studded with gems; rays scatter and ‘open out’ across the scene; the deep-blue sky looks washed and stainless, as if polished by light.
Characters & Entities
K
Kāśī (implied)P
Prāsāda (palaces)V
Vyoma (sky)FAQs
Kāśī’s sanctity is expressed through purity and radiance—outer brilliance mirrors inner purification for the pilgrim.
The heavenly appearance of Kāśī’s sacred precincts and temple-palaces.
None; the verse serves as devotional city-praise (sthala-māhātmya).