Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53
Devanagari script
प्रावृत्य वाससा मौलिं मौनी विण्मूत्रमुत्सृजेत् । यथासुखमुखो रात्रौ दिनेच्छायांधकारयोः
Transliteration
prāvṛtya vāsasā mauliṃ maunī viṇmūtramutsṛjet | yathāsukhamukho rātrau dinecchāyāṃdhakārayoḥ
Translation
布で頭を覆い、沈黙を守って、大小便をするべきである。向きは身に楽な方角にし、夜はそのように、昼は陰や暗がりで行う。
Word by Word
प्रावृत्यhaving covered
प्रावृत्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) — having covered
वाससाwith a cloth/garment
वाससा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचनम् — instrumental singular neuter
मौलिम्the head/topknot (head)
मौलिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया-एकवचनम् — accusative singular masculine
मौनीsilent, observing silence
मौनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमौनिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम् — nominative singular masculine; विशेषणम् (कर्तरि)
विण्मूत्रम्feces and urine
विण्मूत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविण् (प्रातिपदिक) + मूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचनम् — accusative singular neuter; इतरेतर-द्वन्द्वः (विण् च मूत्रं च)
उत्सृजेत्should void
उत्सृजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√सृज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम् — should discharge/let out
यथासुखमुखःwith face turned comfortably
यथासुखमुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + सुख (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम् — nominative singular masculine; अव्ययीभावः (यथा सुखं) + कर्मधारय-भावः (सुखमुखः)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचनम् — locative singular feminine
दिनेin the daytime
दिने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचनम् — locative singular neuter
छायांधकारयोःin shade and darkness
छायांधकारयोः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक) + अन्धकार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी- द्विवचनम् — genitive dual; इतरेतर-द्वन्द्वः (छाया च अन्धकारश्च)
Speaker
Skanda
Characters & Entities
K
KāśīFAQs
Even mundane acts are to be aligned with discipline—mauna, modesty, and discretion cultivate inner purity.
The guidance is embedded in the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered dharma-teaching.
Observe silence, cover the head, and choose appropriate time/place conditions (night; daytime shade/darkness) for waste discharge.