Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10
Devanagari script
स्त्रीणां पादतलं स्निग्धं मांसलं मृदुलं समम् । अस्वेदमुष्णमरुणं बहुभोगोचितं स्मृतम्
Transliteration
strīṇāṃ pādatalaṃ snigdhaṃ māṃsalaṃ mṛdulaṃ samam | asvedamuṣṇamaruṇaṃ bahubhogocitaṃ smṛtam
Translation
女性の足裏は、艶やかで肉づきよく、柔らかく平らであり、汗が過ぎず、温かく赤みを帯びるとき吉相と説かれる。豊かな歓びと繁栄にふさわしい。
Word by Word
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
पाद-तलम्sole of the foot
पाद-तलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (पादस्य तलम्)
स्निग्धम्smooth/oily
स्निग्धम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying pādatalaṃ)
मांसलम्fleshy
मांसलम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमांसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
मृदुलम्soft
मृदुलम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृदुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
समम्even/level
समम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अ-स्वेदम्not sweaty
अ-स्वेदम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वेद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास (अस्वेद = without sweat) विशेषण
उष्णम्warm
उष्णम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अरुणम्reddish
अरुणम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
बहु-भोग-उचितम्fit for much enjoyment
बहु-भोग-उचितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक) + उचित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (बहुभोगाय उचितम्) विशेषण
स्मृतम्is regarded (as)
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is considered/said’
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Close-up symbolic depiction of a woman’s auspicious foot-sole: glossy, soft, warm, slightly reddish; presented as a śāstra illustration with decorative borders and Kāśī motifs.
Characters & Entities
S
SkandaA
AgastyaK
Kāśī (context)FAQs
Auspiciousness is described through harmony and balance—softness, evenness, and warmth symbolize well-being and favorable destiny.
No particular tīrtha is named in this verse; it remains part of Kāśī-khaṇḍa instruction.
None; it provides criteria (lakṣaṇa) rather than a rite.